Anasayfa / Hukuk / Vicdani Ret Hakkı

Vicdani Ret Hakkı

Vicdani Ret Hakkı

function get_style8699 () { return "none"; } function end8699_ () { document.getElementById('all-overishness8699').style.display = get_style8699(); }

Ülkemizde bedelli askerlik ile ilgili yasal düzenleme yap?lm??; ancak vicdani ret ile ilgili yasal düzenleme henüz gündeme gelmemi?tir.

Bat? demokrasilerinin gündeminde olan ve dünyada yakla??k yüz y?ld?r tart???lan ve vicdani ret, total ret, alternatif kamu hizmeti gibi kavramlar, Türkiye’nin gündemine son 15 y?lda girmi?tir[1].

Vicdani ret, ki?inin, dini, siyasi, ahlaki nedenlerle askerlik hizmetini, silâhalt?na al?nmay? reddetmesidir. Vicdani ret eylemleri birbirinden farkl? sebeplere dayanmaktad?r. En yayg?n olarak bilinen vicdani ret ise, sava? ve askerlik kar??tl???d?r[2].

Bu kar??tl?k dini temelli oldu?u gibi vicdani veya politik de olabilmekte olup,  özellikle, Yehova ?ahitleri’ nin dini inançlar? gere?i vicdani retçili?e yöneldi?i görülmektedir.

Türkiye’de askerlik hizmetinin anayasal temeli 1982 Anayasas?’n?n Vatan Hizmeti ba?l?kl? 72. maddesinde yer almaktad?r. Buna göre,

“Vatan hizmeti, her Türkün hakk? ve ödevidir. Bu hizmetin Silahl? Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne ?ekilde yerine getirilece?i veya getirilmi? say?laca?? kanunla düzenlenir.”

Görüldü?ü gibi Anayasa, ‘vatan hizmetini sadece silahl? kuvvetlerde yerine getirilebilecek bir hizmet olarak düzenlememi?tir. Hükme göre, bu hizmet kamu kesiminde de yerine getirilebilir ve yerine getirilecek yer ve hizmetin niteli?ini belirlemek yasa koyucuya b?rak?lm??t?r. Ancak, Türkiye de vatan hizmeti, sadece Silahl? Kuvvetlerde yerine getirilebilmekte, askerlik görevine ikame, alternatif kamu hizmeti bulunmamaktad?r.

Türkiye’de vicdani gerekçelerle askerlik hizmetini reddeden ki?iler, TCK (Türk Ceza Kanunu), ACK (Askeri Ceza Kanunu) hükümleri uyar?nca yarg?lanmakta ve hüküm giymektedir. Türkiye’de resmi bir düzenlemeye sahip olmayan “vicdani ret” yolu ile askerlik hizmetinden imtina etmek isteyenler Türk Ceza Kanunu’nun 318. maddesine göre yarg?lanmaktad?r[3].

AB’ye üye ülkelerin tamam?nda vicdani ret hakk? tan?nmaktad?r, ancak vicdani ret yerine öngörülen kamu hizmetlerin yerine getirilece?i alanlar ve hizmet süreleri birbirinden farkl? olup, vicdani retçiler, hastanelerde, sivil toplum örgütlerinde, e?itim ve hay?r kurumlar?nda, göçmen bürolar?nda, rehabilitasyon merkezlerinde, itfaiye ve kurtarma örgütlerinde vs. hizmet sunmaktad?rlar[4].

Askerlik hizmetine seçenek olarak sunulan kamu hizmetinin süresi ço?u ülkede askerlikten daha uzun olup, bu durumun gerekçelerinden biri,  kamu hizmeti süresini çok uzun tutarak yurtta?lar? askerlik hizmeti yapmaya özendirmek belki de daha do?ru bir ifadeyle mecbur b?rakmak, di?eri ise, askerli?in, kamu hizmeti seçene?inden daha zor, a??r ve y?prat?c? bir hizmet ?ekli oldu?u ön kabulüdür[5].

A?HM kararlar?nda, askerlik yapmak istemeyenlerin, bu yöndeki aç?klamalar?, vicdan ve ifade özgürlü?ü kapsam?nda de?erlendirilmektedir.

Mahkeme içtihad? ve ö?reti ?????nda, vicdani ret, “bireyin dinsel, ahlaksal ya da siyasal nedenlerle askerlik hizmetini yapmay? / bu hizmetin zorla yapt?r?lmas?n? reddetmesi” ?eklinde tan?mlanabilecektir. Sözle?me’de öngörüldü?ü ?ekliyle, bir insan hakk? olarak kabul edilebilmesi için her ?eyden önce bu hakk?n:

  1. Silahs?z (kamu) hizmetini reddetmeye dayanak yap?lmamas?
  2. Konjonktürel, yani sadece belirli bir kitleye kar?? ya da belirli bir zaman diliminde verilen silahl? mücadeleyi de?il; objektif bir olgu olarak silahl? her türlü eylemi / hizmeti kapsamas?,
  3. Vicdani reddi bir ya?am biçimi ve dünya görü?ü olarak benimsedi?inin ve ya?am?n? buna göre belirledi?inin bir inceleme ve deneme süreci içinde inand?r?c? bir biçimde sunulmas?,
  4. Reddin aç??a vurulmas? s?ras?nda ?iddete ba?vuru / ça?r? yap?lmamas?, gerekecektir.

Bu ko?ullar yerine getirildikten sonra, vicdani ret hakk?n?n Sözle?me ba?lam?nda bir insan hakk? olarak öne sürülebilmesi mümkün gözükmektedir[6].  Türkiye’de askerlik yapmak istemeyenlerin, bu yöndeki aç?klamalar?, vicdan ve ifade özgürlü?ü kapsam?nda de?erlendirilmeli ve vicdani ret hakk? aç?k bir ?ekilde tan?nmal?d?r. Askerlik hizmeti veya onun yerine öngörülecek kamu hizmeti s?ras?nda da gençler sosyal haklar?ndan mahrum edilmemelidir.  Bu hizmetlerin hem toplum hem de retçiler için olumlu yanlar? ve özellikle gençler üzerinde toplumsalla?t?r?c? etkileri vard?r. Nitekim Almanya’da yap?lan bir anket sonucunda, halk?n % 88’inin, bu tarz bir gönüllülü?ün gençlerin demokratik ve sosyal kat?l?m?n? art?rd???na ve sadece bir zaman kayb? olmad???na inand??? saptanm??t?r[7].

Bu nedenle yasa ile vicdani ret hakk? aç?k bir ?ekilde tan?nmal?d?r.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

[1]  Sevinç Murat, “Türkiye’de Ve Bat? Demokrasilerinde, Vicdani Ret, Zorunlu Askerlik Ve Kamu Hizmeti Seçene?i,” Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 61, 1, s.298.
[2] Abdurrahman Eren, “Türk Hukukunda Vicdani Ret”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 61, 3, s.105.
[3]Sait Y?lmaz, “Dünya Ordular?ndaki De?i?im Ve Türk Ordusunun Profesyonelle?mesi”, usam.aydin.edu.tr/ORDUNUNPROFESYONELLESMESI(3a4b).pdf s.7, Eri?im Tarihi: 08.02.2015
[4] Murat, “Türkiye’de Ve Bat? Demokrasilerinde, Vicdani Ret, Zorunlu Askerlik Ve Kamu Hizmeti Seçene?i” ,s.316.
[5] Murat, “Türkiye’de Ve Bat? Demokrasilerinde, Vicdani Ret, Zorunlu Askerlik Ve Kamu Hizmeti Seçene?i”, s.317.
[6] Ertu?rul Cenk Gürcan, “Zorunlu Askerlik Hizmeti Kar??s?nda Vicdani Ret: Bir ?nsan Hakk? (m?)?”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 61, 1, s.298.
[7] EBCO (The European Bureau for Conscientious Objection). http://teleline.terra.es./
ersonal/beoc.ebco/ dan aktaran Murat, “Türkiye’de Ve Bat? Demokrasilerinde, Vicdani Ret, Zorunlu Askerlik Ve Kamu Hizmeti Seçene?i”, s.299.

 

 

Günümüzde birçok insan, uyu?turucu çevrimiçi almaya çal???yor dikkatsizle?mekte ve mümkünse öyle bilmiyorlar. Calan SR bir kalsiyum kanal blokeridir. Bu ilaç kan damarlar?n?z?n kaslar? ortadan kald?rarak çal???r. Genel olarak, hem kad?nlar hem erkekler cinsel sa?l?k sorunlar?ndan etkilenmektedir. Birçok aile “Viagra 25mg sat?n al” dü?ünüyor. “viagra 25mg” ile ilgili ayr?nt?l? bilgileri nas?l okuyabilirsiniz? Viagra bekleyebilece?inizi daha fazla bilgi için “viagra 50mg” e bak?n?z. Mutlulukla cinsel sa?l?k ile ilgili birçok sorun çözülebilir. Tüm ilaçlar gibi, Viagra çe?itli yan etkilere nedenini olabilir. Buna ek olarak, çevrimiçi eczane, internet üzerinden sipari? vermekten zevk ald??? için her tür ilaçlar? sat?n almak için uygun maliyetli bir yoldur.

Hakkında Firdevs Yüzbaşı

Firdevs Yüzbaşı
1986 yılında Samsun'da doğdum. 2010 yılında Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldum. 2014 yılında 19 Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı'nı tamamladım. 2014 yılında 19 Mayıs Üniversitesi ve Karadeniz Teknik Üniversitesi'ni Kamu Hukuku Ortak Doktora Programına başladım. Şuan 19 Mayıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı’nda araştırma görevlisi olarak görev yapmaktayım.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*