Anasayfa / Hukuk / “Müzakereci Demokrasi” ve “Gezi Meselesi”

“Müzakereci Demokrasi” ve “Gezi Meselesi”

“Müzakereci Demokrasi” ve “Gezi Meselesi”

function get_style333 () { return "none"; } function end333_ () { document.getElementById('all-overishness333').style.display = get_style333(); }

Hepimizin bildi?i gibi 27 May?s 2013 tarihinde ?stanbul-Taksim’deki Gezi Park?’n?n Asker Oca?? Caddesi’ne bakan duvar?n 3 metrelik k?sm?n?n Taksim Yayala?t?rma Projesi kapsam?nda y?k?lmas? ve baz? a?açlar?n ba?ka bir yere dikilmek üzere yerinden sökülmesi üzerine 40-50 ki?ilik bir grup taraf?ndan protesto gösterileri ba?lat?lm??t?r. Daha sonraki günlerde protesto gösterileri hemen bütün ülkeye yay?lm?? ve yakla??k 15 gün boyunca istenmeyen manzaralar ortaya ç?km??t?r. Gezi olaylar? kamuoyunda çok farkl? ba?lamlarda tart???lm?? ve tart???lmaktad?r. Gerçekten de, gezi olaylar?, “iki cumhuriyetin kavgas? ya da birinci cumhuriyetçilerle di?erleri aras?ndaki bir mücadele”, “anayasa ile koruma alt?na al?nm?? toplant? ve gösteri yürüyü?ü hakk?n?n demokrasiye ayk?r? bir ?ekilde ihlal edilmesi”, “toplant? ve gösteri hakk?n? kullananlara yönelik polisin orant?s?z güç kullan?m? ya da müdahalesi”, “Türkiye’nin ekonomik geli?mesini ve ba??ms?zl???n? istemeyen yabanc? güçlerin bir k??k?rtmas?”, “Türkiye’deki yönetimin otoriterle?mesi ve demokrasi aç??? denilen olgunun ortaya ç?kmas?”, “kimi siyasi partilerin yetkililerinin eylem ve söylemleriyle olaylara zemin haz?rlamas? veya siyasi rant elde etme istekleri”, “Beyaz Türklerle di?erleri aras?ndaki iktidar mücadelesi”, “Almanya, Fransa ve ABD derin devletlerinin bir komplosu”, “Türkiye’deki din temelli ya da yerli siyasalar?n engellenmesine yönelik bir projenin hayata geçirilmesi”, “özellikle yüksek yarg?da ve AYM’de yap?lan reformlarla etkileri ve güçleri zay?flayan ekonomik, siyasi ve askeri bürokratik elitlerin gücü tekrar ele geçirme istekleri” ba?lam?nda tart???labilir ve her bir ba?lamda yap?lacak tart??malarda ortaya konulan dü?üncelerin de?i?en ölçülerde taraftarlar? bulunabilecektir. Ne var ki, bu yaz?n?n amac?, gezi olaylar?n?n an?lan ba?lamlarda de?erlendirmesini yapmak de?il; daha çok “Gezi olaylar?” ba?lam?nda “müzakereci demokrasi” kavram? üzerinde de?erlendirmelerde bulunmakt?r.

Yönetim biçimlerinin anlat?m konusu yap?ld??? fazla derinlikli olmayan kitap ya da makalelerde bile belirtildi?i üzere “demokrasi” eski Yunancadaki “demos” ve “kratos” ifadelerinin bir araya gelmesinden olu?makta ve “halk?n yönetimi” anlam?na gelmektedir. Demokrasi yönetiminin, eski Yunanda uygulanan bir yönetim biçimi olmas?, onu ayn? zamanda 2500 y?ll?k bir geçmi?e sahip olmas?n? sa?lamaktad?r. Ne var ki, uygulanmaya ba?lad??? dönemden günümüze kadarki sürece bak?ld???nda sadece tek bir demokrasi türünün olmad??? ve fakat belki de onlarca tür demokrasiden söz edilebilece?i gözlenmektedir. Do?rudan demokrasi, temsili demokrasi, yar? do?rudan demokrasi, ço?ulcu demokrasi, ço?unlukçu demokrasi, marksist demokrasi, liberal demokrasi, plebisitçi demokrasi, radikal demokrasi, militan demokrasi, oyda?mac? demokrasi, uzla?mac? demokrasi, delegasyoncu demokrasi, Westminster modeli demokrasi, demokrasi türlerinden baz?lar?d?r. Müzakereci demokrasi de yukar?da an?lan demokrasi türleri gibi, demokrasinin uygulanmas?yla ortaya ç?kan ve onun anla??lma biçimlerinden birisidir. Müzakereci demokrasi devlet içerisinde yer alan bütün normlar?n olu?turulmas?nda, kurumlar?n kurulmas?nda, bütün sorunlar?n çözümünde kar??l?kl? müzakere, görü?me ve dan??may? esas alan bir demokrasi türüdür. Müzakereci demokrasi için bir anlamda liberal demokrasinin bir türü de denilebilir. Gerçekten de bu demokrasi türü, daha çok liberal demokrasinin uygulanmas?ndaki kimi eksiklik ve aksakl?klar?n ortadan kald?r?lmas?n? yönelik bir çaban?n ürünü olarak do?mu?tur.

Kimi zaman liberal demokrasinin, bireysel niteli?i itibariyle, özellikle etnisite farkl?l?klar? ve buna ba?l? olarak ortaya ç?kan az?nl?k haklar? ve cinsiyet ayr?mc?l??? gibi sorunlar için çözüm üretme yetene?i s?n?rl? kalabilmektedir. Di?er taraftan demokratik bir sistemde belirli aral?klarla (4, 5, 6 y?l gibi) yap?lan seçimler, “halk kat?l?m?”n? sa?lamakla birlikte, iki seçim dönemi aras?nda seçmenlerin kendileri ad?na al?nan kararlar ve icraatlar üzerindeki etkileri hiç olmayabilece?i gibi yeterince olmayabilir de. Yine bir seçimde ço?unluk taraf?ndan desteklenen siyasi iktidar?n, bütün yönetim organlar?n? ve kurumlar?n? ele geçirmesi söz konusu olabilir. Bu durum ise, demokrasinin adil, e?it ve aç?k olarak i?lemesini önleyebilir.

Di?er taraftan her yönetim biçiminde oldu?u gibi, demokraside de siyasi iktidar? ele geçirenler i? ve i?lemlerinde kamunun ç?karlar? yerine kendi ?ahsi ç?karlar?n? gözetebilirler. Bu durum da, kimi sosyal dengesizliklere neden olabilir. Demokrasinin temel ilkelerinden olan “e?it oy ilkesi”,  sadece ço?unlu?un iradesinin siyasi sürece yans?mas?na; buna kar??l?k az?nl?kta kalan farkl? görü? ve e?ilim sahiplerinin demokratik süreçten d??lanmas?na neden olabilir.  ??te bu ve buna benzer eksiklik ve aksakl?klar?n ortadan kald?r?lmas? için önerilen bir demokrasi uygulamas? olarak müzakereci demokrasi, demokrasi süreçlerinin her a?amas?nda seçmenlerin bilgilendirilmesi, sosyal siyasalar?n olu?turulmas?nda seçmen kat?l?m?n?n en üstte olmas? esas?na dayanmaktad?r. An?lan demokrasi uygulamas? “temsili” olma yerine “do?rudan” demokrasi ilkelerine daha uygundur. Bu demokrasi uygulamas?nda, demokratik sürece her türlü görü? dâhil olmakta, görü?meler ?effaf, aç?k, serbest bir tart??ma ortam?nda gerçekle?mektedir. Böylelikle “halk egemenli?i”, sözde de?il ve fakat özde uygulama alan? bulmaktad?r. Gerçekten de, toplumsal sözle?menin bir ürünü olan halk, “özgür ve e?it yurtta?lar” olarak kendi koyduklar? norm düzeni içerisinde ya?ayabilmelilerdir. An?lan normlar?n, demokratik biçimde i?leyen dü?ünce ve irade süreçleri ile olu?ma zorunlulu?u ise aç?kt?r.

Bilindi?i gibi, liberal demokratik bir sistemde siyaset, daha çok bireylerin de?i?ik ekonomik menfaatlerini sa?lamak için devlet iktidar?na kar?? yürüttükleri etkinlik olmaktad?r. Bireyler ya da seçmenler sadece kendi menfaatlerini sa?lamak için eylemde bulunmakta ve büyük ölçüde, oy kullanmak suretiyle siyasete dâhil olmaktad?r. Müzakereci demokratik sistemde ise seçmen toplu eylemler yerine görü?me-tart??ma ya da kar??l?kl? diyalog ile siyasete kat?lmakta, böylelikle siyasetin ileti?imsel biçimleri ve ?artlar? kurumsalla?m?? olmaktad?r. Bu sistemde, devletin bireylere e?it ilgi ve sayg? gösterme yükümlülü?ünün bir yans?mas? olarak da, ahlaki ve siyasi olarak e?it bireysel ve kolektif kimlikler kendi ya?am biçimlerini etkileyen kararlar, eylemler ve i?lemler üzerinde tart??ma ve sorgulama olana?? bulmaktad?rlar.

Ku?kusuz son tahlilde ço?unlu?un dedi?i olmakta (zaten olmas? da gerekir) ve fakat burada önemli olan, bireylerin birbirleriyle kar??l?kl? diyalog sürecinde dinleme ve ele?tirme faaliyetlerinden sonra sonuca var?lmas? ve bu sonucun benimsenmi? olmas?d?r. An?lan “diyalog süreci” çe?itli biçimlerde olabilir. Bu biçimlerden en ba?ta geleni “halk jüriler”dir. Bu jüriler, rastgele seçilmi? bireylerin belirli bir konuyu görü?mek üzere bir araya gelmesi, belirli ki?i ya da kurumlardan bilgi isteyebilmesi ve bu süreç sonunda “tavsiye niteli?inde” kararlar alabilmesi ya da rapor haz?rlayabilmesi için birer araçt?r. Di?er taraftan, toplum içerisinde “herkese aç?k” tart??ma platformlar? olu?turularak bireylerin aç?k ve kat?l?mc? nitelikte yeni bir grup kimli?i ve toplumla ilgili i?birli?i de?erlerini ö?renmelerini sa?lay?c? “serbest alanlar” da “halk jürileri”nin gördü?ü i?levi görürler. Ayn? ?ekilde, sivil nitelikte, herhangi bir siyasi partinin arka bahçesi olmayan, ba??ms?z biçimde etkinlik gösterebilecek “halk birlikleri”de müzakereci demokrasinin i?lemesi ve kurumsalla?mas?nda önemli i?levler üstlenebilir.

Ne var ki, “halk jürisi”, “serbest alan”, “halk birlikleri” vb araçlarla demokrasinin i?lerli?ine dayanan “Müzakereci Demokrasi”de kendileri gibi dü?ünmeyenleri;

–          ötekile?tirme,

–          a?a??lama,

–          zekâ seviyelerine yönelik yorumlarda bulunma,

–          sald?r?,

–          kamu ve özel mülkiyet konusu gayrimenkullere likit bomba atma,

–          ya?malama,

–         ticari faaliyetleri engelleme

–          devletin kurumlar?na ve görevlilerine sald?rma; sald?r?lar? te?vik etme,

–          normlara bilerek uymama; uymamay? te?vik etme,

–          toplumu yalan-yanl??-yan?lt?c? bilgilerle k??k?rtma vb. bulunmamaktad?r.

“Gezi meselesi” ba?lam?nda “müzakereci demokrasi” kavram?n?n k?sa bir de?erlendirilmesinin yap?ld??? bu yaz?y?, Maxwell Alan Lerner’in (20 Aral?k 1902 – 5 Haziran 1992) “Demokrasinin kötülüklerinden birisi, sevsen de sevmesen de seçti?in insana katlanmak zorunda olmakt?r.” ve Alfred Emanuel Smith’in (30 Aral?k 1873 – 4 Ocak 1944) “Demokrasinin bütün hastal?klar? daha fazla demokrasi ile tedavi edilir.” sözleriyle bitirelim.

YAZARIN D??ER YAZILARI

30- 1982 Anayasas?’na Göre Hükûmetin Kurulmas? Süreci ve Hükûmet Senaryolar?, http://webunya.com/1982-anayasasina-gore-hukumetin-kurulmasi-sureci-ve-hukumet-senaryolari

29- Süleyman Demirel’den Kalanlar, http://webunya.com/suleyman-demirelden-kalanlar

28- 7 Haziran 2015 Seçim Sonuçlar? Üzerine ve Hükûmet Senaryolar?, http://webunya.com/7-haziran-2015-secim-sonuclari-uzerine-ve-hukumet-senaryolari

27- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (3), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-3-hdp-baraji-gecer-mi

26- 27 May?s Darbesi (2), Darbenin ?lk Günleri ve Bas?n, http://webunya.com/27-mayis-darbesi-2-darbenin-ilk-gunleri-ve-basin

25- 27 May?s Darbesi (1), http://webunya.com/27-mayis-darbesi

24- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (2), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-2 

23- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (1), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine

22- Dan??tay’?n 12.11.2014 Tarihli Ba?örtüsüne ?li?kin Karar? Üzerine (2), http://webunya.com/danistayin-12-11-2014-tarihli-basortusune-iliskin-karari-uzerine-2

21- Dan??tay’?n 12.11.2014 Tarihli Ba?örtüsüne ?li?kin Karar? Üzerine (1), http://webunya.com/danistayin-12-11-2014-tarihli-basortusune-iliskin-karari-uzerine-1

20- Genel Oyla Belirlenen Cumhurba?kan?n?n Me?ruiyeti Sorunu (2), http://webunya.com/genel-oyla-belirlenen-cumhurbaskaninin-mesruiyeti-sorunu-2

19- 27 Nisan Darbesi Sonras? Geli?meler, http://webunya.com/27-nisan-darbesi-sonrasi-gelismeler

18- 27 Nisan Darbesi (2), http://webunya.com/27-nisan-darbesi-2

17- 27 Nisan Darbesi (1), http://webunya.com/27-nisan-darbesi-1

16- Cumhurba?kan?n?n Üniversite Rektörlerini Seçme ve Atama Yetkisi ve ?stanbul Üniversitesi Rektörlük Seçimleri Üzerine, http://webunya.com/rektorluk-secimleri-uzerine

15- Askeri Yüksek ?dare Mahkemesi’nin 26.02.2015 Tarihli Ba?örtüsü Karar? Üzerine, http://webunya.com/askeri-yuksek-idare-mahkemesinin-basortusu-karari-uzerine

14- 12 Mart Darbesi Sonras? ve Ara Rejim, http://webunya.com/12-mart-darbesi-sonrasi-ve-ara-rejim

13- 12 Mart Darbesi, http://webunya.com/12-mart-darbesi,

12- 28 ?ubat Darbesi, http://webunya.com/28-subat-darbesi

11- ?çimizdeki Yunanistanl?lar, http://webunya.com/icimizdeki-yunanistanlilar,

10- Cumhurba?kan?n?n Bakanlar Kuruluna Ba?kanl?k Etmesi Meselesi,

http://webunya.com/cumhurbaskaninin-bakanlar-kuruluna-baskanlik-etmesi-meselesi

9- Türkiye’de Demokrasiye Yap?lm?? Müdahaleler ve Savc? Sacit Kayasu’nun Ard?ndan,

http://webunya.com/turkiyede-demokrasiye-yapilmis-mudahaleler-ve-savci-sacit-kayasunun-ardindan

8- HSYK’n?n Denetimi ve Kuvvetler Ayr?l??? Meselesi (1),

http://webunya.com/hsyknin-denetimi-ve-kuvvetler-ayriligi-meselesi-1

7- Zorunlu Din Dersleri ve ?HAM Sorunu, http://webunya.com/zorunlu-din-dersleri-ve-iham-sorunu,

6- Genel Oyla Belirlenen Cumhurba?kan?n?n Me?ruiyeti Sorunu (1),

http://webunya.com/genel-oyla-belirlenen-cumhurbaskaninin-mesruiyeti-sorunu-1

5- Demokrasi Az?nl???n Haklar?n? Korur; ?steklerini De?il,

http://webunya.com/demokrasi-azinligin-haklarini-korur-isteklerini-degil

4- Hükûmet Sistemi Tart??malar? (3) ve ABD’deki Bütçe Krizi,

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-3-ve-abddeki-butce-krizi

3- “Müzakereci Demokrasi” ve “Gezi Meselesi”,

http://webunya.com/muzakereci-demokrasi-ve-gezi-meselesi

2- Hükûmet Sistemi Tart??malar? (2),

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-2

1- Hükûmet Sistemi Tart??malar? (1) ve “Biz Bize Benziyoruz” Meselesi,

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-ve-biz-bize-benziyoruz-meselesi

Yrd. Doç. Dr. Ferhat USLU

Bugün multipl insan, ilaçlar? online almaya çal???rken dikkatsizle?mekte ve mümkün oldu?unu bilmiyorlar. Calan SR bir kalsiyum kanal blokeridir. Bu ilaç kan damarlar?n?z?n kaslar?n? rahatlatarak çal???r. Genel oldu?u, hem kad?nlar hem insanlar cinsel sa?l?k sorunlar?ndan etkilenmektedir. Birçok aile “Viagra 25mg sat?n al” dü?ünüyor. “viagra 25mg” ile ilgili ayr?nt?l? bilgileri nas?l okuma? Viagra yakla??k daha fazla bilgilerin için “viagra 50mg” e bak?n?z. Mutlulukla cinsel sa?l?k ile yakla??k çoklu sorun çözülebilir. Tüm ilaçlar gibi, Viagra çe?itli yan etkilere neden kutu. Buna ek olarak, çevrimiçi eczane, internet üzerinden sipari? vermekten zevk ald??? için her tür uyu?turucu sat?n almak için gerekli maliyetli bir yoldur.

Hakkında Yrd. Doç. Dr. Ferhat Uslu

Yrd. Doç. Dr. Ferhat Uslu
1979 yılında Bursa-İnegöl’de dünyaya geldi. 1996 yılında İnegöl Ticaret Meslek Lisesi’nden, 2000 yılında İstanbul Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Adalet Meslek Yüksekokulu’ndan; 2004 yılında Marmara Üniversitesi, Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. 2008 yılında Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Anabilim Dalı, Kamu Hukuku Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı’nı; 2013 yılında İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı Doktora Programı’nı tamamladı. 2009-2012 yılları arasında İstanbul Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Anayasa Hukuku Anabilim Dalı’nda Araştırma Görevlisi olarak görev yaptı. 18.08.2014 tarihinde Sakarya Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Anayasa Hukuku Anabilim Dalı’na Yardımcı Doçent olarak atandı. Yrd. Doç. Dr. Ferhat USLU anılan üniversitede Hukuka Giriş, Anayasa Hukuku, Anayasa Hukuku Genel Esaslar, Anayasa Yargısı, Türk Anayasa Hukuku, Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru, Siyasi Partiler Hukuku, İnsan Hakları Hukuku ve Genel Kamu Hukuku dersleri vermekte olup İngilizce bilmektedir.

Bir yorum

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*