Anasayfa / Köşe Yazıları / Kahramanın Yolculuğu: P.K.

Kahramanın Yolculuğu: P.K.

Kahramanın Yolculuğu: P.K.

Hepimiz kendi hayatlar?m?z?n kahramanlar?y?z. Hayat?m?z boyunca mücadele etmek zorunda kald???m?z zorluklar, tatt???m?z mutluluklar, hayal k?r?kl?klar?, k?saca bu dünyadaki yolculu?umuz boyunca tecrübe etti?imiz her ?ey hayat?m?z?n kompozisyonunu olu?turur ve hangi zorluklar? ya?ad???m?zdan çok, bunlar?n üstesinden nas?l geldi?imiz bizim yolumuzu belirler. Kompozisyonlar?n yap?s? gibi, kendi hikayelerimizde ya?ad???m?z her ?ey kabaca giri?, geli?me ve sonuç bölümleri olarak parçalara ayr?labilir. Drama, mit, ve dini ritüellerde de ortak olarak görülen bu yap? düzeni, hikayeler, romanlar hatta filmlerde de kullan?lmaktad?r. Önce kahraman ve ya?ay??? hakk?nda ipuçlar? verilir, ard?ndan kar??la?t??? zorluklarla birlikte olaylar geli?ir ve en son sorunlar?n çözülmesi ile sonuç k?sm? tamamlanm?? olur. Bu yap? düzeni, Amerikal? mitolojist yazar Joseph Campbell taraf?ndan Kahraman?n Yolculu?u (The Hero’s Journey) olarak isimlendirilmi?tir. Bu yolculuk kahraman?n anayurdundan ayr?lmas?yla di?er bir deyi?le “ilk e?ikten geçmesi” ile ba?lar, gitti?i yerlerde yapt??? mücadelelerle devam eder ve yeni bir bak?? aç?s? kazanm?? ve olgunla?m?? bir ?ekilde dönü? e?i?inden geçerek evine dönmesiyle son bulur. Campbell, bu yolculu?u, Maceraya Ça?r?, Rehberle Kar??la?ma, Ayr?l??, Mücadele, Dirili?, Ödül, Eve Dönü? gibi 17 farkl? a?amaya ay?r?r. Ayn? ?ekilde, film senaryolar?na da uygulanabilen bu a?amalar, Y?ld?z Sava?lar?, Yüzüklerin Efendisi ve Harry Potter gibi birçok ünlü filmde de kullan?lm??t?r. Bu yaz?da ise, bahsedilen a?amalar, 2014 yap?m? bir Hint filmi olan P.K. üzerinde uygulanacak ve kahraman?m?z?n bu ad?mlardan nas?l geçti?i filmden örneklerle anlat?lacakt?r.

P.K. bir ara?t?rma görevi için dünyaya gönderilen bir uzayl?n?n hikayesidir. Film, ismini kahraman?m?z?n isminden al?r. Hintçe ‘sarho?’ anlam?na gelen bu kelime, dünyadaki insanlar taraf?ndan kendisine de?i?ik davran??lar? fakat özellikle çocuksu ama zekice sorular? yüzünden verilir. Yolculuk esnas?nda, a?ina olmad??? ?eylerle kar??la??r, yeni tecrübeler edinir ve Kahraman?n Yolculu?u ya da Monomit dedi?imiz yap?n?n ad?mlar?n? izler.

Bu yap?n?n ilk ad?m? olan Maceraya Ça?r? ( Call to Adventure), kahraman?n karakteri ve ya?ay??? hakk?nda ufak bilgiler içerir ve ad?ndan da anla??laca?? üzere ba?ka bir dünyaya geçi? için kahraman?n gereken ça?r?y? ald??? ad?md?r. Ba?ka bir dünya, ba?ka bir gezegen olabilece?i gibi farkl? bir ?ehir hatta farkl? bir ev bile olabilir. P.K‘de kahraman bir uzayl?d?r ve evi de ad? zikredilmeyen herhangi bir gezegendir. Ço?u filmde kahraman?n anayurdu da gösterilirken, bu filmde gösterilmez. Kahraman, dünyada ya?am olup olmad???n? ara?t?rmak üzere gönderilmi? bir görevli oldu?unu belirtir ve biz de buradan ba?ka bir gezegenden geldi?i fikrine var?r?z. Kahraman?m?za verilen bu görev, ona yap?lm?? bir ça?r?d?r.

?kinci ad?m olan Rehberle Kar??la?ma (Meeting the Mentor), kahraman?m?z?n kendisine k?lavuzluk edecek ak?l hocas? ile kar??la?t??? ad?md?r. Ak?l hocas? her zaman bir ki?i olmak zorunda de?ildir, bazen iki veya daha fazla say?da ki?i farkl? durumlarda k?lavuzluk edebilir. P.K.’de de kahraman?m?z?n iki tane ak?l hocas? oldu?u görülüyor; televizyon sunucusu Jaggu ve bando ?efi Bhairon Singh. Kahraman?m?z?n dünyaya iner inmez ilk tecrübe etti?i ?ey gaspa u?ramak olur. Onu kendi gezegenine döndürebilecek tek ?ey olan ve uzay gemisinin madalyona benzeyen uzaktan kumanda cihaz? bir adam taraf?ndan çal?n?r. Bu kumanda aray???, onu Tanr?’y? aray??a ve dini dogmalar? sorgulamaya yöneltir. Ve tüm bu olaylar ya?an?rken, ak?l hocalar? Jaggu ve Bhairon Singh kahraman?m?za kumandas?n? bulmak için yard?m ederken ayn? zamanda toplumu, dinin (özellikle Hinduizm) baz? dogmalar? hakk?nda ayd?nlatmas?na da yard?m ederler.

Hikaye akarken, kahraman, bir e?ikle kar??la?t???nda, oradan geçmek zorundad?r ve bu geçi?, Ayr?l?? (Departure) ad?m?n?n bir parças?d?r. P.K. için e?ik, ini? yapt??? ve kumandas?n?n çal?nd??? Rajasthan’d?r (Hindistan’da bir yer). Evine dönebilmesi için kumandas?n? bulmak zorundad?r, yani art?k geri dönü? bir seçenek olmaktan ç?km??t?r. Kaybetti?i e?yas?n? bulabilmek için baz? zorluklara gö?üs germeli, gerekirse sava?mal?d?r.

E?i?i geçtikten sonra, kahraman?n tecrübe edece?i sonraki ?eyler, S?navlar, Müttefikler ya da Dü?manlard?r (Tests, Allies, Enemies). Burada, P.K’in uzaktan kumandas?n? bulmak için yapmas? gereken ilk ?ey, dili ö?renmek ve daha sonra topluma ve normlar?na a?ina olmakt?r. Bu süreçte, yoluna devam etmesi için üstesinden gelmesi elzem olan baz? zorluklarla kar??la??r. Bu zorluklardan biri, dili ö?renmeye çal??makt?r. P.K.’in sesini kullanmad???n?, çünkü onun gezegeninde insanlar?n bizim gibi konu?mad???n?, ileti?im kurmak için kar??dakinin elini tutup zihinleri yard?m?yla yalan söylemeyi imkâns?z k?lan bir çe?it telepati uygulad?klar?n? ö?reniyoruz. Yani, kahraman?m?z?n da dili ö?renmek için, birinin elini tutmas? ve veriyi aktarmas? gerekir. Bunu denedi?inde, herkesin onu yanl?? yorumlad???na ve onun bir sap?k oldu?unu dü?ündüklerine ?ahit oluyoruz. Örne?in, bir denemesinde damad?n gözünün önünde gelinin elini tutmaya çal???r. Daha sonra, damat ve akrabalar? k?l?çla P.K’in pe?inden ko?maya ba?larlar, neyse ki kahraman?n rehberlerinden olan bando ?efi onu bu durumdan kurtar?r. Bu k?s?m ayn? zamanda kahraman?n, dü?man? Tapasvi ile kar??la?t??? k?s?md?r. Hindu bir din adam? olan Tapasvi, yeni bir tap?nak in?a etmek için insanlardan para toplarken gösterilir. Ayr?ca, kahraman?m?z?n kumandas? da ondad?r, ve onu, Tanr?’dan gelen bir i?aret olarak halka sunar ve daha fazla para ba???lamalar? için bir ikna arac? olarak kullan?r. Ve tabii ki, ba? dü?man?m?z, kumanday? as?l sahibine vermeyi reddeder.

Kahraman, ak?l hocalar?yla tan??t???na, onlar?n yard?m?yla küçük s?navlar? atlatt???na ve art?k dü?man?n?n da kim oldu?unu bildi?ine göre, en büyük s?nav? vermek üzere demektir. Mücadele veya S?nav (Ordeal) ad?m?nda, P.K. ve dü?man? Tapasvi televizyonda boy ölçü?eceklerdir. Asl?nda bu kar??la?ma, ak?l hocalar?ndan biri olan Jaggu taraf?ndan tetiklenir. Jaggu, P.K’in al???lmam?? davran??lar?n? farkeder ve onun hikayesini dinlemeye karar verir. Sorular?n?n basit oldu?u kadar mant?kl? oldu?u da gözünden kaçmaz. Daha sonra, televizyon sunucusu olan Jaggu mesle?inin avantaj?ndan yararlanarak bir kampanya ba?lat?r. ?nsanlardan günlük hayatlar?nda “yanl?? numara (wrong number) ile kar??la?t?klar?nda video çekip göndermelerini ister. P.K taraf?ndan ortaya at?lan bu “yanl?? numara” fikri k?saca ?u ?ekilde özetlenebilir: Din adamlar? Tanr? ile ileti?ime geçmek için yanl?? numaray? çeviriyorlar, bu yüzden de insanlar Tanr?’y? yanl?? anl?yor ve anlams?z ritüeller yap?yorlar. Bu kampanya ba?ar?l? olur, kanala ak?n ak?n videolar gelir ve hepsi televizyonda yay?nlan?r. Böylece, kampanya sayesinde, dini çe?itlilik aç?s?ndan çok zengin olan bu ülkedeki insanlar, dini dogmalar? sorgulamaya yöneltilmi? olur.

Televizyon program?nda, P.K. ba? dü?man?n? yenilgiye u?rat?r. Sonunda kumandas?na kavu?mu?tur ve böylece Ödül (Reward) ad?m? tamamlanm?? olur. Kahraman?m?z art?k evine gitmeye haz?rd?r. Dünyadan ayr?lmadan önce, yan?na iki büyük bavul al?r. Onu yolcu etmeye gelen Jaggu bu bavullar? neden pillerle ve kasetlerle doldurdu?unu sorar. P.K’in cevab? “Benim gezegenimde radyom için pil yok. Dünyay? özledi?imde kasetleri dinleyece?im” olur. Ayr?ca, kasetlere ku?lar?n, trafi?in vb. sesini kaydetti?ini ekler. Bütün kasetlerde kendi sesinin oldu?unu farkeden Jaggu, P.K’in do?ruyu söyleyip söylemeyece?ini görmek için tekrar sorar. Jaggu farkeder ki P.K. yalan söylemeyi ö?renmi?tir. Yalan söylemek, kahraman?m?z?n önceki hayat?nda olan bir kavram olmad???ndan, ve bu yeni bilgi kendi gezegenini de?i?tirecek güce sahip oldu?undan, bu ad?m art?k hiçbir ?eyin eskisi gibi olmayaca?? ipucunu veren yeni hayata delalet eder ve bu ad?m kahraman?m?z?n yolculu?unun Eve Dönü? (Return/Denouement) ad?m?d?r.

Sonuç olarak, bu yap?n?n, mitlerden modern eserlere kadar neredeyse hiç de?i?meden kullan?lm?? olmas? sebepsiz de?ildir. Hikaye ak???n? sa?lamas? ve giri?ten sonuca bir bütünlük olu?turmas? bu yap?n?n hala kullan?lmaya devam edilmesinin en büyük sebebi say?labilir. Yukar?da örneklerle bahsedilen ad?mlar? izledi?iniz filmlere, okudu?unuz kitaplara uygulamay? deneyebilir ve neredeyse hepsinde ayn? yap?n?n kullan?ld???n? görebilirsiniz.

Hakkında Betül Oydem

Betül Oydem
9 Şubat 1992'de, İstanbul'da doğdu. Lise eğitimini Etiler Rüştü Akın AML'de Web Tasarım ve Programcılığı bölümünde tamamladıktan sonra yoluna Amerikan Kültürü ve Edebiyatı bölümü ile devam etti. Aldığı "Translation" dersi ve hocalarının yönlendirmesiyle çeviri yapmaya başladı. İlk çevirisi "Granada" isimli edebiyat dergisinde yayımlandı. Lisans eğitimi devam ederken uluslararası bir şirketten aldığı Tercümanlık teklifini değerlendirdi ve hala aynı şirketle çalışmaktadır. Post-Kolonyal dönem ve edebiyatı, Ütopya ve Distopya, Edebiyat teorileri, Karşılaştırmalı Edebiyat, Etnisite ve Mitoloji ile ilgilenmektedir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*