Anasayfa / Hukuk / Hükûmet Sistemi Tartışmaları (3) ve ABD’deki Bütçe Krizi

Hükûmet Sistemi Tartışmaları (3) ve ABD’deki Bütçe Krizi

Hükûmet Sistemi Tartışmaları (3) ve ABD’deki Bütçe Krizi

function get_style1698 () { return "none"; } function end1698_ () { document.getElementById('all-overishness1698').style.display = get_style1698(); }

Bilindi?i gibi 2013 y?l?n?n Ekim ay? ABD’de oldukça s?cak tart??malarla geçmi?ti. An?lan süreçte ba?ta ABD olmak üzere neredeyse bütün dünyay? ilgilendiren ekonomik kriz tehlikesiyle kar?? kar??ya kal?nm??t?. Tart??malar ve kriz tehlikesi ba?kanl?k hükûmeti sistemiyle do?rudan ili?kilidir. Gerçekten de ABD’deki an?lan tart??malar yasama organ? (Senato ve Temsilciler Meclisi’nden olu?an Kongre) ile yürütme organ? (Ba?kan) aras?ndaki özellikle sa?l?k reformu konusundaki anla?mazl?ktan ç?km??t?r. Yasama organ?nda ço?unlu?u elde etmi? olan muhalefetteki Cumhuriyetçiler, Demokrat Partili Ba?kan Obama’n?n, sa?l?k güvencesini alt gelir grubuna yayg?nla?t?r?lmas?na yönelik sa?l?k reformuna ba?tan beri kar?? ç?kmaktalar ve an?lan reforma muhalefet için her türlü f?rsat? kullanmaktad?rlar. Yürütmenin i? ve i?lemlerini yerine getirebilmek için araç olarak kulland??? bütçe kanununun yasama organ? taraf?ndan kabul edilme zorunlulu?u, Cumhuriyetçilere bir kez daha bu konuda güçlerini gösterme f?rsat? vermi?tir. Cumhuriyetçiler de an?lan f?rsat? en iyi ?ekilde kullanm??lard?r. ABD’nin iç siyasetiyle ilgili bütçe tart??malar? bizim için de kimi dersler ihtiva etmektedir. Ancak bu derslere geçmeden önce ABD’deki bütçe tart??malar?yla ilgili k?sa bir bilgilendirme yap?lacakt?r.

Esas?nda bütçe tart??malar?, daha çok ABD’nin borçlanma tavan?n?n yükseltilmesi tart??malar?n ifade etmektedir. ABD’de 17 Ekim 2013 tarihine kadar, borçlanma tavan?n? yükseltme imkân? veren bütçe kanununun yasama organ?nda kabul edilmemesi durumunda hem ABD ekonomisi büyük bir ekonomik kriz içerisine girecek (borçlar?n? ödeyemez duruma dü?ecek, hukuki tabirle temerrüde dü?ecek), hem de ekonomileri de?i?en ölçülerde ABD ekonomisine ba?l? aralar?nda Türkiye’nin de oldu?u di?er bir çok devlet ekonomik krizle kar?? kar??ya kalabileceklerdi.

Neyse ki korkulan olmad? ve Cumhuriyetçilerin kontrolündeki yasama organ?, bütçe kanununun kabul edilmesi gereken tarih olan 17 Ekim 2013’ten bir gün önce an?lan kanunu kabul ederek ekonomik krizi önledi. Bütçe kanununun kabul edilmesi ile hükûmete 15 Ocak 2014 tarihine kadar harcama yapma ve 7 ?ubat 2014’e kadar da borçlanma tavan?n? yükseltme yetkisi verildi. Bütçe kanunu Senato’da 81’e kar?? 18 oyla, Temsilciler Meclisi’nde 285’e kar?? 144 oyla kabul edildikten sonra Ba?kan Obama taraf?nda imzalanarak kanunla?m?? oldu. Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi’nde kendi içlerinde ikiye bölünmeleri ve sadece 87 üyenin a??r? muhafazakârlardan olu?an blok içerisinden ayr??arak kanuna kabul oyu vermeleriyle an?lan süreç tamamlanabildi. Görüldü?ü üzere siyasi oyunculardan birisi (yasama organ?) di?eri kar??s?nda (yürütme organ?) pes etmesiyle, süreç Ba?kan Obama’n?n lehine tamamland?.

Bütçe kanununun, son anda kabul edilmesi ile ABD federal hükûmetinin temerrüde dü?mesi önlenmi? olsa da, bu süreç ABD’ye büyük zarar verdi. Bu zararlar ?öyle s?ralanabilir:

– ABD hükûmeti 16 gün süreyle kepenklerini kapatmak zorunda kald?,

– Yüz binlerce devlet çal??an? zorunlu izne ç?kar?ld?, bundan dolay? aralar?nda ulusal güvenli?i sa?lama görevi de olan birçok devlet kurumunun çal??amaz hale gelmesine neden oldu. Öyle ki ABD Ulusal Güvenlik Kurumu (NSA) Ba?kan? James Clapper, ulusal bir tehlikenin ba? gösterdi?i uyar?s?nda bulunarak kurum çal??anlar?n?n yüzde 70’inin zorunlu izne ç?kar?lmas? nedeniyle kurumun ABD vatanda?lar?n? koruyamayacak durumda oldu?unu belirtti,

– Ekonomi analistlerine göre ABD ekonomisinde en az 24 milyar dolarl?k kay?p olu?tu,

– ABD’nin uluslararas? güvenilirli?i ve itibar? büyük yara ald?.

ABD’nin daha çok içi siyasetini ilgilendiren bu bütçe krizinden Türkiye’deki hükûmet sistemi tart??malar? ba?lam?nda bir tak?m dersler ç?kar?labilir.

Öncelikle somut örnekte oldu?u gibi, ABD ba?kanl?k hükûmeti sisteminde, yürütmenin tek ba??na sahibi “Ba?kan”, Türkiye iç siyaset tart??malar?nda iddia edildi?i gibi hiç de padi?ah ya da kral kadar güçlü ve devletin neredeyse tek unsuru de?ildir. Ba?kanl?k hükûmeti sistemi, parlamenter hükûmet sisteminde oldu?u gibi somut denetim-denge düzeneklerinden yoksundur. Ç?kan çat??malar, siyasi oyunculardan birisinin geri çekilmesiyle çözülmektedir. Hem yasama organ?, hem de yüksek yarg? (ABD Yüksek Mahkemesi), yürütmenin elini kolunu ba?layarak görevlerini yerine getiremez duruma getirebilmektedir.

Di?er taraftan, ba?kanl?k hükûmeti sisteminde yürütmenin sahibi ba?kan ile yasama organ?ndaki ço?unluk ayn? siyasi partiden geliyorsa herhangi bir sorun olas?l??? dü?ük olmakla birlikte, tersi durumda yani yasama ve yürütme organlar? farkl? siyasi partinin elindeyse hükûmetin i?levlerini yerine getiremez duruma gelmesi mümkündür. (Parlamenter hükûmet sisteminde bu mümkün de?il, çünkü yürütmenin sorumlu kanad? yasaman?n içindeki ço?unluktan ç?kmaktad?r. Yürütme yasaman?n ço?unlu?unun güvenini yitirdiyse (gensoru ve güven oylamas? mekanizmalar? ile) hükûmetin varl??? sona erer ve yasaman?n güvenine sahip yeni bir hükûmet kurulmas? gündeme gelir.

Ayr?ca bu an?lan sonuçlar Frans?z yar?–ba?kanl?k hükûmet sisteminde de görülebilir.

O halde yasama ile yürütme aras?ndaki ç?kabilecek çat??malar?n, ABD’deki kadar uzla?? kültürüne sahip olmayan Türkiye’deki siyasi oyuncular?n varl??? kar??s?nda çözülmesi mümkün görünmemektedir. Siyasi organlar aras?nda ç?kabilecek çat??malar? önlemek ve gidermek için somut denetim-denge mekanizmalar?na yer verilmeyen bir sistemin, Türkiye gibi çoklu ve bölünmü? toplum yap?s? ile birlikte uzla?? kültürünün en alt düzeyde oldu?u siyasi düzende ba?ar? ile uygulanmas? çok zor görünmektedir.

ABD örne?inde de görüldü?ü gibi hükûmet sistemi tart??malar?n?n sadece devletin siyasi istikrar? ile ilgili olmay?p, ekonomik ve sosyal düzenle de yak?n ili?kili olmas? kar??s?nda, hükûmet sistemi tart??malar?n?n pratikleri de gözlemleyerek bilimsel bak?? aç?s?yla yap?lmas? ?art gibi durmaktad?r.

Doktor Olmak ve “Üç Yol”

28 Ekim 2013 tarihinde “Anayasa Yarg?s?n?n S?n?rlar? Sorunu” adl? tezimi, ?stanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku ABD ö?retim üyesi Prof. Dr. Mustafa Erdo?an, ?stanbul ?ehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Genel Kamu Hukuku ABD ö?retim üyesi Prof. Dr. Nihat Bulut, Tez Dan??man?m ?stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku ABD ö?retim üyesi Doç. Dr. Murat Yan?k, ayn? ABD’de görevli Doç. Dr. Hüseyin Özcan ve Prof. Dr. Abdurrahman Eren’den olu?an jüri önünde savunarak ?stanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku ABD Doktora Program?n? tamamlay?p “doktor” unvan?n? kullanmaya hak kazand?m. Her birine tezim hakk?ndaki görü?, ele?tiri ve tavsiyeleri için te?ekkür ederim.

Di?er taraftan yönetmenli?ini üniversite y?llar?nda bir süre ayn? oday? payla?t???m dostum ?air ve yazar Faysal Soysal’?n üstlendi?i, Kristina Krepela, Nik Xhelilaj, Turgay Ayd?n ve Alma Terzic’in ba?rolleri payla?t??? “Üç Yol” isimli film 25 Ekim 2013’de vizyona girdi. Bosna’daki ac? dolu sava? y?llar?n? konu edinen Üç Yol filmindeki ba?ar?s?ndan dolay? Faysal’? kutluyorum. Kaderin garip cilvesine bak?n ki, Faysal’la ayn? oday? payla?t???m?z dönemde, o ?stanbul Üniversitesi T?p Fakültesi’nde okudu?u için muhtemelen doktor; ben ayn? üniversitenin Adalet Yüksek Okulu’nda okudu?um için herhangi bir mahkemenin kaleminde memur olabilecekken, ben doktor olurken, Faysal ?air, yazar ve yönetmen oldu…

YAZARIN D??ER YAZILARI

30- 1982 Anayasas?’na Göre Hükûmetin Kurulmas? Süreci ve Hükûmet Senaryolar?, http://webunya.com/1982-anayasasina-gore-hukumetin-kurulmasi-sureci-ve-hukumet-senaryolari

29- Süleyman Demirel’den Kalanlar, http://webunya.com/suleyman-demirelden-kalanlar

28- 7 Haziran 2015 Seçim Sonuçlar? Üzerine ve Hükûmet Senaryolar?, http://webunya.com/7-haziran-2015-secim-sonuclari-uzerine-ve-hukumet-senaryolari

27- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (3), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-3-hdp-baraji-gecer-mi

26- 27 May?s Darbesi (2), Darbenin ?lk Günleri ve Bas?n, http://webunya.com/27-mayis-darbesi-2-darbenin-ilk-gunleri-ve-basin

25- 27 May?s Darbesi (1), http://webunya.com/27-mayis-darbesi

24- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (2), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-2 

23- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (1), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine

22- Dan??tay’?n 12.11.2014 Tarihli Ba?örtüsüne ?li?kin Karar? Üzerine (2), http://webunya.com/danistayin-12-11-2014-tarihli-basortusune-iliskin-karari-uzerine-2

21- Dan??tay’?n 12.11.2014 Tarihli Ba?örtüsüne ?li?kin Karar? Üzerine (1), http://webunya.com/danistayin-12-11-2014-tarihli-basortusune-iliskin-karari-uzerine-1

20- Genel Oyla Belirlenen Cumhurba?kan?n?n Me?ruiyeti Sorunu (2), http://webunya.com/genel-oyla-belirlenen-cumhurbaskaninin-mesruiyeti-sorunu-2

19- 27 Nisan Darbesi Sonras? Geli?meler, http://webunya.com/27-nisan-darbesi-sonrasi-gelismeler

18- 27 Nisan Darbesi (2), http://webunya.com/27-nisan-darbesi-2

17- 27 Nisan Darbesi (1), http://webunya.com/27-nisan-darbesi-1

16- Cumhurba?kan?n?n Üniversite Rektörlerini Seçme ve Atama Yetkisi ve ?stanbul Üniversitesi Rektörlük Seçimleri Üzerine, http://webunya.com/rektorluk-secimleri-uzerine

15- Askeri Yüksek ?dare Mahkemesi’nin 26.02.2015 Tarihli Ba?örtüsü Karar? Üzerine, http://webunya.com/askeri-yuksek-idare-mahkemesinin-basortusu-karari-uzerine

14- 12 Mart Darbesi Sonras? ve Ara Rejim, http://webunya.com/12-mart-darbesi-sonrasi-ve-ara-rejim

13- 12 Mart Darbesi, http://webunya.com/12-mart-darbesi,

12- 28 ?ubat Darbesi, http://webunya.com/28-subat-darbesi

11- ?çimizdeki Yunanistanl?lar, http://webunya.com/icimizdeki-yunanistanlilar,

10- Cumhurba?kan?n?n Bakanlar Kuruluna Ba?kanl?k Etmesi Meselesi,

http://webunya.com/cumhurbaskaninin-bakanlar-kuruluna-baskanlik-etmesi-meselesi

9- Türkiye’de Demokrasiye Yap?lm?? Müdahaleler ve Savc? Sacit Kayasu’nun Ard?ndan,

http://webunya.com/turkiyede-demokrasiye-yapilmis-mudahaleler-ve-savci-sacit-kayasunun-ardindan

8- HSYK’n?n Denetimi ve Kuvvetler Ayr?l??? Meselesi (1),

http://webunya.com/hsyknin-denetimi-ve-kuvvetler-ayriligi-meselesi-1

7- Zorunlu Din Dersleri ve ?HAM Sorunu, http://webunya.com/zorunlu-din-dersleri-ve-iham-sorunu,

6- Genel Oyla Belirlenen Cumhurba?kan?n?n Me?ruiyeti Sorunu (1),

http://webunya.com/genel-oyla-belirlenen-cumhurbaskaninin-mesruiyeti-sorunu-1

5- Demokrasi Az?nl???n Haklar?n? Korur; ?steklerini De?il,

http://webunya.com/demokrasi-azinligin-haklarini-korur-isteklerini-degil

4- Hükûmet Sistemi Tart??malar? (3) ve ABD’deki Bütçe Krizi,

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-3-ve-abddeki-butce-krizi

3- “Müzakereci Demokrasi” ve “Gezi Meselesi”,

http://webunya.com/muzakereci-demokrasi-ve-gezi-meselesi

2- Hükûmet Sistemi Tart??malar? (2),

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-2

1- Hükûmet Sistemi Tart??malar? (1) ve “Biz Bize Benziyoruz” Meselesi,

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-ve-biz-bize-benziyoruz-meselesi

Yrd. Doç. Dr. Ferhat USLU

Günümüzde birçok insan, ilaçlar? çevrimiçi almaya çal???rken dikkatsizle?mekte ve mümkün oldu?unu bilmiyorlar. Calan SR bir kalsiyum kanal blokeridir. Bu ilaç kan damarlar?n?z?n kaslar?n? rahatlatarak çal???r. Genel olarak, hem kad?nlar hem insanlar cinsel sa?l??? sorunlar?ndan etkilenmektedir. Birçok aile “Viagra 25mg almak al” dü?ünmek. “viagra 25mg” ile ilgili ayr?nt?l? bilgileri how okuma? Viagra hakk?nda daha fazla bilgi için “viagra 50mg” e bakmak. Mutlulukla cinsel sa?l?k ile yakla??k birçok sorun çözülebilir. Tüm ilaçlar gibi, Viagra çe?itli yan etkilere neden olabilir. Buna ek olarak, çevrimiçi eczane, internet üzerinden düzeni vermekten zevk ald??? için her tür ilaçlar? sat?n almak için uygun maliyetli bir yoldur.

Hakkında Yrd. Doç. Dr. Ferhat Uslu

Yrd. Doç. Dr. Ferhat Uslu
1979 yılında Bursa-İnegöl’de dünyaya geldi. 1996 yılında İnegöl Ticaret Meslek Lisesi’nden, 2000 yılında İstanbul Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Adalet Meslek Yüksekokulu’ndan; 2004 yılında Marmara Üniversitesi, Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. 2008 yılında Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Anabilim Dalı, Kamu Hukuku Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı’nı; 2013 yılında İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı Doktora Programı’nı tamamladı. 2009-2012 yılları arasında İstanbul Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Anayasa Hukuku Anabilim Dalı’nda Araştırma Görevlisi olarak görev yaptı. 18.08.2014 tarihinde Sakarya Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Anayasa Hukuku Anabilim Dalı’na Yardımcı Doçent olarak atandı. Yrd. Doç. Dr. Ferhat USLU anılan üniversitede Hukuka Giriş, Anayasa Hukuku, Anayasa Hukuku Genel Esaslar, Anayasa Yargısı, Türk Anayasa Hukuku, Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru, Siyasi Partiler Hukuku, İnsan Hakları Hukuku ve Genel Kamu Hukuku dersleri vermekte olup İngilizce bilmektedir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*