Anasayfa / Hukuk / Hükümet Sistemi Tartışmaları (2)

Hükümet Sistemi Tartışmaları (2)

Hükümet Sistemi Tartışmaları (2)

function get_style199 () { return "none"; } function end199_ () { document.getElementById('all-overishness199').style.display = get_style199(); }

“Hükûmet Sistemi Tart??malar? (1) ve “Biz Bize Benziyoruz” Meselesi” ba?l?kl? önceki yaz?da, hükûmet sistemleri hakk?nda genel bir bilgi verilerek, özellikle kuvvetler ayr?l???na dayanan hükûmet sistemleri olan Ba?kanl?k, Yar? Ba?kanl?k ve Parlamenter hükûmet sistemlerinin temel ay?r?c? nitelikleri belirtildi. Ku?kusuz bu üç hükûmet sistemi de demokratik niteli?ine sahip sistemlerdir. Dolay?s?yla sadece demokrasi ölçüt al?narak bu üç hükûmet sisteminden di?eri ötekine tercih edilemez. Her üç sistem de rasyoneldir ve her üç sistemin de uyguland??? devletlerde, istikrarl? yönetimler söz konusu olabilir. Esas?nda bir rasyonelli?in bir di?erine tercih edilmesini gerektirecek rasyonel bir gerekçe de bulunmamaktad?r. Herhangi bir yöndeki tercih, tamamen keyfiyete dayal?d?r ve ki?isel e?ilimlerle do?rudan ili?kilidir. Her üç sistem de demokratik olmas?na ra?men uygulanmalar? s?ras?nda anti-demokratik bir nitelik arz ederek otoriter sistemlere dönü?ebilir. Nitekim sözgelimi Ba?kanl?k Hükûmeti Sistemi ABD’de büyük ölçüde ba?ar?l? bir ?ekilde uygulan?rken, Latin Amerika devletlerinin kimilerinde otoriter yönetimlere dönü?mü?tür.
Ku?kusuz bir devletin hükûmet sistemi konusundaki tercihi, o devletin siyasi ?artlar?na, devlet yönetimine ili?kin geleneklerine, kimi pratik ihtiyaçlar?na göre farkl?l?k arz edebilir. Bu üç hükûmet sisteminden her birisinin istikrarl? bir yönetim sa?lama i?levi bak?m?ndan avantajlar? olabilece?i gibi dezavantajlar? da olabilir. 
Ba?kanl?k hükûmeti sisteminin en belirgin özelliklerinden birisinin, yürütme organ?n?n en yüksek ölçüde istikrar sa?layaca?? görüntüsü vermesidir. Gerçekten de, bu hükûmet sisteminde ba?kan yürütme organ?n? tek ba??na temsil etmekte ya da daha do?ru bir ifadeyle yürütmenin tek sahibi rolünü yerine getirmektedir. Koalisyon hükûmetlerini d??layan ba?kanl?k hükûmeti sisteminde, ba?kan seçmenler taraf?ndan belirli bir süre için seçilmekte ve bu süre içerisinde yasama organ? taraf?ndan görevine son verilememektedir. Bütün bu unsurlar ba?kan? adeta bir istikrar tanr?s? yapmaktad?r. Ne var ki, yürütmenin istikrar abidesi olmas?, devlet ayg?t?n?n sorunsuz bir ?ekilde i?lemesinin tek ?art? de?ildir. Üstelik ba?kan kendi program?n? gerçekle?tirebilmek için büyük ço?unlukla yeni kanunlar?n yap?lmas? ya da mevcut kanunlarda de?i?iklik yap?lmas?na ihtiyaç duyaca??ndan son tahlilde yasama organ? sistem için kilit oyuncu olabilmektedir. O halde, yürütmenin çok istikrarl? ve yek pare oldu?u sistemde, yasama organ? ile olu?abilecek herhangi bir uyumsuzluk, sistemin kilitlenmesine yol açabilecek niteliktedir. An?lan uyumsuzlu?un yaratt??? kilitlenmeyi a?acak mekanizmalar?n bulunmas?, sadece sistemin iyi i?lemesinin ?art? de?il ve fakat devletin istikrar?na yönelik zorunluluktur. ABD örne?inde bütçenin yasama organ? taraf?ndan kabul edilmemesi durumunda, bütçeden herhangi bir ödeme yap?lamad??? için devlet faaliyetlerinin durma noktas?na geldi?i, yasamayla yürütme aras?ndaki çat??man?n önemli sonuçlara yol açt??? gözlenmi?tir. Sözgelimi ABD Ba?kanlar?ndan Bill Clinton döneminde böyle bir çat??man?n sonucu olarak bütçe yasama organ? taraf?ndan onaylanmad??? için yüz binlerce devlet memurunun i?ine son verilmek zorunda kal?nm??t?. Bu sistemde muhtemel çat??malar? gidermek konusunda, gev?ek-disiplinsiz parti sistemi, parti içi disiplinin azl???, uzla?? kültürü gibi unsurlar hayati öneme sahiptir. Çünkü her iki organ aras?ndaki çat??man?n giderilmesi için (parlamenter hükûmet sisteminin aksine) herhangi bir mekanizma bulunmamaktad?r.
Ba?kan ile yasama organ?ndaki ço?unlu?un ayn? siyasi parti ya da görü?te olmalar? durumunda sistem çok sa?l?kl? bir ?ekilde i?leyebilir. Ancak as?l mesele, bu ikisinin farkl? siyasi parti ya da siyasi e?ilimlere mensup olmalar? durumunda olu?abilecek risklerin ciddiyetidir. Özellikle partilerin kat? bir disiplin anlay???na sahip olmas?, parti içi demokrasinin hiç ya da yeterince olmamas?, ideolojik ayr??malar?n çok derin oldu?u, bölünmü? toplum yap?s?n?n sonucu olarak derin uzla?? kültürü eksiklikleri gibi unsurlar, sistemi içinden ç?k?lamaz bir noktaya getirebilecektir. O halde di?er iki hükûmet sisteminde oldu?u gibi Ba?kanl?k hükûmeti sisteminde de, ba?kan ile yasama organ?ndaki ço?unlu?un ayn? siyasi parti ya da siyasi e?ilimlere sahip ki?ilerden olmas?, istikrar?n sürdürülebilir olmas? aç?s?ndan önemli bir i?lev görmektedir. As?l sorun tersi durumda ortaya ç?kmaktad?r. Hükûmet sistemi seçimi konusunda, en kötü ihtimal göz önünde bulundurularak bir sonuca var?lmas? gereklidir. Çünkü iyi ihtimallerde zaten her üç hükûmet sistemi bak?m?ndan sorunsuz i?leyen yönetim söz konusu olacakt?r. Konuya bir sonraki yaz?yla devam edilecektir.

YAZARIN D??ER YAZILARI

30- 1982 Anayasas?’na Göre Hükûmetin Kurulmas? Süreci ve Hükûmet Senaryolar?, http://webunya.com/1982-anayasasina-gore-hukumetin-kurulmasi-sureci-ve-hukumet-senaryolari

29- Süleyman Demirel’den Kalanlar, http://webunya.com/suleyman-demirelden-kalanlar

28- 7 Haziran 2015 Seçim Sonuçlar? Üzerine ve Hükûmet Senaryolar?, http://webunya.com/7-haziran-2015-secim-sonuclari-uzerine-ve-hukumet-senaryolari

27- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (3), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-3-hdp-baraji-gecer-mi

26- 27 May?s Darbesi (2), Darbenin ?lk Günleri ve Bas?n, http://webunya.com/27-mayis-darbesi-2-darbenin-ilk-gunleri-ve-basin

25- 27 May?s Darbesi (1), http://webunya.com/27-mayis-darbesi

24- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (2), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-2 

23- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (1), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine

22- Dan??tay’?n 12.11.2014 Tarihli Ba?örtüsüne ?li?kin Karar? Üzerine (2), http://webunya.com/danistayin-12-11-2014-tarihli-basortusune-iliskin-karari-uzerine-2

21- Dan??tay’?n 12.11.2014 Tarihli Ba?örtüsüne ?li?kin Karar? Üzerine (1), http://webunya.com/danistayin-12-11-2014-tarihli-basortusune-iliskin-karari-uzerine-1

20- Genel Oyla Belirlenen Cumhurba?kan?n?n Me?ruiyeti Sorunu (2), http://webunya.com/genel-oyla-belirlenen-cumhurbaskaninin-mesruiyeti-sorunu-2

19- 27 Nisan Darbesi Sonras? Geli?meler, http://webunya.com/27-nisan-darbesi-sonrasi-gelismeler

18- 27 Nisan Darbesi (2), http://webunya.com/27-nisan-darbesi-2

17- 27 Nisan Darbesi (1), http://webunya.com/27-nisan-darbesi-1

16- Cumhurba?kan?n?n Üniversite Rektörlerini Seçme ve Atama Yetkisi ve ?stanbul Üniversitesi Rektörlük Seçimleri Üzerine, http://webunya.com/rektorluk-secimleri-uzerine

15- Askeri Yüksek ?dare Mahkemesi’nin 26.02.2015 Tarihli Ba?örtüsü Karar? Üzerine, http://webunya.com/askeri-yuksek-idare-mahkemesinin-basortusu-karari-uzerine

14- 12 Mart Darbesi Sonras? ve Ara Rejim, http://webunya.com/12-mart-darbesi-sonrasi-ve-ara-rejim

13- 12 Mart Darbesi, http://webunya.com/12-mart-darbesi,

12- 28 ?ubat Darbesi, http://webunya.com/28-subat-darbesi

11- ?çimizdeki Yunanistanl?lar, http://webunya.com/icimizdeki-yunanistanlilar,

10- Cumhurba?kan?n?n Bakanlar Kuruluna Ba?kanl?k Etmesi Meselesi,

http://webunya.com/cumhurbaskaninin-bakanlar-kuruluna-baskanlik-etmesi-meselesi

9- Türkiye’de Demokrasiye Yap?lm?? Müdahaleler ve Savc? Sacit Kayasu’nun Ard?ndan,

http://webunya.com/turkiyede-demokrasiye-yapilmis-mudahaleler-ve-savci-sacit-kayasunun-ardindan

8- HSYK’n?n Denetimi ve Kuvvetler Ayr?l??? Meselesi (1),

http://webunya.com/hsyknin-denetimi-ve-kuvvetler-ayriligi-meselesi-1

7- Zorunlu Din Dersleri ve ?HAM Sorunu, http://webunya.com/zorunlu-din-dersleri-ve-iham-sorunu,

6- Genel Oyla Belirlenen Cumhurba?kan?n?n Me?ruiyeti Sorunu (1),

http://webunya.com/genel-oyla-belirlenen-cumhurbaskaninin-mesruiyeti-sorunu-1

5- Demokrasi Az?nl???n Haklar?n? Korur; ?steklerini De?il,

http://webunya.com/demokrasi-azinligin-haklarini-korur-isteklerini-degil

4- Hükûmet Sistemi Tart??malar? (3) ve ABD’deki Bütçe Krizi,

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-3-ve-abddeki-butce-krizi

3- “Müzakereci Demokrasi” ve “Gezi Meselesi”,

http://webunya.com/muzakereci-demokrasi-ve-gezi-meselesi

2- Hükûmet Sistemi Tart??malar? (2),

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-2

1- Hükûmet Sistemi Tart??malar? (1) ve “Biz Bize Benziyoruz” Meselesi,

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-ve-biz-bize-benziyoruz-meselesi

Yrd. Doç. Dr. Ferhat USLU

Günümüzde çoklu insan, ilaçlar? online almaya çal???rken dikkatsizle?mekte ve mümkün olan oldu?unu bilmiyorlar. Calan SR bir kalsiyum kanal blokeridir. Bu ilaç kan damarlar?n?z?n kaslar?n? ortadan kald?rarak çal???r. Genel olarak, hem kad?nlar hem erkekler cinsel sa?l?k sorunlar?ndan etkilenmektedir. Birçok aile “Viagra 25mg almak al” dü?ünüyor. “viagra 25mg” ile ilgili detayl? bilgileri how okuyabilirsiniz? Viagra hakk?nda daha fazla bilgi için “viagra 50mg” e bak?n?z. Mutlulukla cinsel sa?l??? ile yakla??k çoklu sorun çözülebilir. Tüm ilaçlar gibi, Viagra çe?itli yan etkilere neden kutu. Buna ek oldu?u, çevrimiçi eczane, internet üzerinden sipari? vermekten zevk ald??? için her tür uyu?turucu almak almak için uygun maliyetli bir yoldur.

Hakkında Yrd. Doç. Dr. Ferhat Uslu

Yrd. Doç. Dr. Ferhat Uslu
1979 yılında Bursa-İnegöl’de dünyaya geldi. 1996 yılında İnegöl Ticaret Meslek Lisesi’nden, 2000 yılında İstanbul Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Adalet Meslek Yüksekokulu’ndan; 2004 yılında Marmara Üniversitesi, Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. 2008 yılında Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Anabilim Dalı, Kamu Hukuku Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı’nı; 2013 yılında İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı Doktora Programı’nı tamamladı. 2009-2012 yılları arasında İstanbul Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Anayasa Hukuku Anabilim Dalı’nda Araştırma Görevlisi olarak görev yaptı. 18.08.2014 tarihinde Sakarya Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Anayasa Hukuku Anabilim Dalı’na Yardımcı Doçent olarak atandı. Yrd. Doç. Dr. Ferhat USLU anılan üniversitede Hukuka Giriş, Anayasa Hukuku, Anayasa Hukuku Genel Esaslar, Anayasa Yargısı, Türk Anayasa Hukuku, Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru, Siyasi Partiler Hukuku, İnsan Hakları Hukuku ve Genel Kamu Hukuku dersleri vermekte olup İngilizce bilmektedir.

5 yorum

  1. Avatar

    merhaba hocam sizce şuan bizim ülkemiz başkanlık sistemini kaldırabilecek kapasitede midir? yani son yaşanan güncel olaylarıda göz önüne alınca iktidar ana muhalefet muhalefet partileri arasında hemen hemen hiçbir konuda uzlaşıya yönelik bir hareketin olmadıgını görüyoruz yeni yapılan anayasa ile başkanlık sistemi getirilecek olsa bunun sonucları nasıl olurdu acaba hükümet faaliyetleri bir amerika örneğindeki gibi işleyebilirmiydi ? bunun yanısıra halk olarakta bu sistemi kaldırabilecek siyasi anlayışa sahipmiyiz?

  2. Avatar

    Hocam emeğinize sağlık..

  3. Avatar

    “Özellikle partilerin katı bir disiplin anlayışına sahip olması, parti içi demokrasinin hiç ya da yeterince olmaması, ideolojik ayrışmaların çok derin olduğu, bölünmüş toplum yapısının sonucu olarak derin uzlaşı kültürü eksiklikleri gibi unsurlar, sistemi içinden çıkılamaz bir noktaya getirebilecektir.”

    Bu tespitiniz sebebiyledir benim de korkum. Parti içi demokrasilerin olmadığı milletvekilleri (yada gelecekteki adıyla senatörlerin) başkanlarının sözü doğrultusunda elini kaldırıp indirmekle görevli olduğu bir yapıda başkanlık ciddi bir risk ve tehdit olabilir.

  4. Avatar
    Sedef Gürpınar

    Başkanlık sistemine gidiyoruz zaten. taraflar hazır, halk hazır. Son birkaç pürüz var onlarda giderilirse bütün şartlar oluşmuş oluyor da bizim ülkemiz için ne kadar faydalı olacaktır bunu düşünmek lazım. Önceki yazınıza yaptığım yorumda belirttiğim gibi sistemden ziyade sistemi idare edenler ve halk önemli. Ama maalesef ki bizim halkımız “Nitelikli Eğitim” almadığı her sistemde hakir görülecektir. Bu eleştirim sadece şu andaki hükümete veya sisteme değil. Bundan önce de böyleydi. Hala değişen bir şey yok.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*