Anasayfa / Köşe Yazıları / Bir dönemin hikayesi – 1923 – 1961

Bir dönemin hikayesi – 1923 – 1961

Bir dönemin hikayesi – 1923 – 1961

function get_style8737 () { return "none"; } function end8737_ () { document.getElementById('all-overishness8737').style.display = get_style8737(); }

Tarih 9 Eylül 1923, Mustafa Kemal Atatürk ” Halk F?rkas? ” ad?n? verdi?i ve daha sonra 1924 tarihinde ba??na Cumhuriyet’te eklenen, bugünkü Cumhuriyet Halk Partisini kurdu.

Takvimler 29 Ekim 1923 tarihini gösterirken de CUMHUR?YET? ilan etti ve bugünkü TÜRK?YE CUMHUR?YET?’nin temeli at?lm?? oldu.

Seçilen 158 Milletvekili Atatürk’ü Cumhurba?kan? seçti, O günlerde Dünyada ya?anan bir çok olumsuzluk ve ekonomik sorunlar Türkiye’yi de etkiledi, huzursuzluklar ba?lad?.

Bunun üzerine Atatürk, demokraside bir de muhalefetin olmas? gerekti?ini dü?ünerek, yak?n arkada?? Fethi Bey’den bir muhalefet partisi kurmas?n? istedi. Yeni partinin ad? Serbest Cumhuriyet F?rkas? oldu. Ancak i?ler dü?ünüldü?ü gibi gitmedi, huzursuzluklar, olaylar artt?, bunun üzerine parti kapat?ld?.

11

CHP tek parti olarak devam etti. Dil Devriminden sonra partinin ad? Cumhuriyet Halk Partisi olarak de?i?ti, 1933 y?l?nda da 6 oklu amblem yarat?ld? ve kullan?lmaya ba?land?.

Atatürk’ün 1938 y?l?nda vefat? ile, milletvekilleri – ki o zaman say? 348 idi – ?smet ?nönü’yü Cumhurba?kan? seçtiler, ?smet ?nönü’de Celal Bayar’? Ba?bakan seçti.

Bir süre sonra 2. Dünya Sava?? patlak verdi, çok zorlu y?llar, demokrasiye al??maya çal??an millet ve milletvekilleri, sürekli de?i?en hükümetler, ba?bakanlar. Celal Bayar, Refik Saydam, ?ükrü Saraço?lu dönemleri..

Bu arada ad?n? ?imdi çokça duydu?unuz Adnan Menderes Ayd?n’dan CHP Milletvekili.

12

Türkiye için önemli bir tarih 29 May?s 1945, ?ükrü Saraço?lu’nun kurdu?u hükümete güvenoyu oylamas? yap?l?rken, ilk defa 7 milletvekili güvenoyu vermedi, bunlar?n içinde Celal Bayar ve Adnan Menderes’te vard?.

Siyaset ?ekillenmeye ba?l?yordu, önce Adnan Menderes ve arkada?lar? CHP’den ihraç edildi, bu karara itiraz eden Celal Bayar’da partisinden istifa etti ve hepsi birlikte 7 Ocak 1946’da DEMOKRAT PART?’yi kurdular. Genel Ba?kan Celal Bayar oldu.

?smet ?nönü, demokrasiyi istiyordu ama iktidar? da b?rakmak niyetinde de?ildi, o yüzden bir çok demokratik ad?m at?lmas?na ra?men, 1947 senesinde yap?lmas? gereken seçimleri DP’yi haz?rl?ks?z yakalayabilmek için 1946 senesine ald?rd? ve Türkiye ilk defa birden fazla partili seçimi 21 Temmuz 1946 senesinde ya?ad?.

Hiçte adaletli olmayan bir seçimde CHP 396, DP ise 61 milletvekilli?i kazand?. Ba?bakanl??a Recep Peker geldi. Fakat Recep Peker kavgac? birisi idi, DP ile sürekli gerilim ya??yorlard?. Bu dönemde DP ile CHP sürekli kavga eder durumdayd?lar ve sonunda Cumhurba?kan? ?smet ?nönü 1950 senesinde YARGI denetiminde ilk seçimlerin yap?laca??n? aç?klad?.

14 May?s 1950 senesinde ilk çok partili seçim yap?ld?. DP büyük bir ba?ar?ya imza att? ve seçimlerde 408 sandalye kazand?, 27 y?ld?r iktidarda olan CHP ise 69 sandalyede kalm??t?.

22 May?s’ta Meclis aç?ld???nda art?k Cumhurba?kan? ?smet ?nönü de?il, Celal Bayar idi. O da hükümeti kurma görevini Adnan Menderes’e verdi.

Art?k ipler ve güç Demokrat parti ve Adnan Menderes’in elindeydi. CHP döneminde ne yap?ld?ysa tam tersi i?ler ba?lad?, askerler darbe yapacaklar diye emekliye sevk edildiler, türkçe ezan okunurken, ezan serbest b?rak?ld?.

Türkiye Kore’ye asker gönderdi. Bunun kar??l???nda 1952 senesinde NATO’ya kabul edildi. Komünizm o günlerde çok büyük tehlikeydi, ona kar?? önlemler al?nd?, ABD-Rusya kap??malar?nda Türkiye ABD taraf?n? seçti ve D?? Politikada onlar ile beraber yürümeyi kabul etti.

13

CHP’nin açt??? Halkevleri kapat?ld?, Köy Enstitüleri normal okula çevrildi.Yabanc? Sermayeyi te?vik yasas? ç?kart?ld?. yabanc? ?irketlere petrol arama izinleri verildi. Tar?ma önem verildi, d?? sermaye kredileri artt?.

2 May?s 1954 tarihinde seçim vard?, Demokrat Parti bu seçimde de ezdi geçti CHP’yi. Oylar?n %57 sini ald? ki bu bir tarihi rekordu, Türkiye’de bir daha hiç parti bu orana ula?amad?.

men

Ancak seçim sistemi nedeniyle %57 oy oran? DP tam 502 milletvekili ç?kard?, CHP ise %35 oy almas?na ra?men sadece 31 milletvekili ç?karabildi.

Adnan Menderes tekrar hükümeti kurdu. Bu sefer kendisine daha yak?n isimleri seçti. Ama Türkiye’de i?ler zorla?maya ba?lam??t?. D?? Borç art?yordu.

Bu arada K?br?s olaylar? ba? gösterdi. Yunanistan ve Türkiye Londra’da görü?melere devam ederlerken, Atatürk’ün evine bomba at?ld??? iddias? Türkiye’de kanl? 6-7 Eylül olaylar?n? tetikledi. Rumlara ait bir çok ev tahrip edildi, bir papaz öldürüldü. Bu olaylar DP içinde de çe?itli olaylara neden oldu.

Parti kendi içinde bölündü, baz? DP milletvekilleri ihraç edildi, baz?lar? istifa etti. Ve Türkiye DP’den ihraç edilen Hüsamettin Cindoruk’un kurdu?u üçüncü parti ile tan??t?, Hürriyet Partisi.

??ler iyi gitmiyordu, halk s?k?nt?l? idi ve bu da huzursuzluklara neden oluyordu. Bunun üzerine DP erken seçim karar? ald?. 1958 de yap?lacak seçim 1957 senesine al?nd?.

27 Ekim 1957 senesinde yap?lan seçimde DP %48 oy ald? ve sandalye say?s?nda ciddi bir dü?ü? ya?ad?, 424 milletvekili ç?kard?, CHP ise hem oy oran?n? hem milletvekili say?s?n? artt?rd?, %41 oy oran? ile 186 milletvekili ç?kard?, di?er iki parti de 4 er milletvekili ç?kard?.

Ve Türkiye Az?nl?k Hükümeti tabiriyle tan??t?. Muhalefet %52 oy oran? ile 178 sandalyeye sahipti, iktidardaki DP ise %48 oy ile 424 sandalyeye.

Adnan Menderes yeni hükümeti ile çal??malara ba?lad?, yat?r?mlar yap?l?yordu, üniversiteler kuruluyordu, tar?ma önem veriliyordu, imar hamlesi ba?lam??t?. Ancak kar??s?nda çok ciddi ve sert bir muhalefet vard?. Yap?lan her ?ey sorun oluyor ve bu s?k? muhalefet kar??s?nda hem siyaset, hem halk geriliyordu.

Menderes’in Londra’ya giderken uça??n?n dü?mesi ama kendisinin sa? kurtulmas? siyaseti yumu?att?. Ancak ekonomi yumu?amad?. Devalüasyon yap?ld? ve Dolar 2 liradan 9 liraya ç?kt?. D?? borçlar?n? ödeyemeyece?ini ilan edince, o zaman da gündemde olan IMF devreye girdi ve IMF ile ilk borçlanma anla?mas? imzaland?.

14

Menderes d?? sermayeyi Türkiye’ye çekmek istiyordu, o yüzden büyük ?ehirlerde sanayile?meyi d?? güçlere b?rakt?. Bu da tar?m ve hayvanc?l?k için zor bir dönem oldu. ?nsanlar köylerini terk edip büyük ?ehirlere göç etmeye ba?lad?lar.?stanbul, Ankara, ?zmir gibi ?ehirlerin etraf?nda küçük köyler olu?maya ba?lad?.

Bu arada Menderes NATO standartlar?na uymuyor diye Eski?ehir Tank Fabrikas? ve K?r?kkale Silah Fabrikas?n? kapatt?. Binlerce insan i?siz kald?.

??sizlik, ekonomi artarken ve bunlar bas?nda da gündeme getirilince Menderes sertle?meye ba?lad?. Y?llar?n politikac?s? Osman Bölükba??’n? seçtikleri için K?r?ehir’i il olmaktan ilçeye çevirdi. ?smet ?nönü’yü seçen Malatya’y? ikiye böldü ve bugünkü Ad?yaman’? yaratt?.

15

Art?k iktidar aleyhine yaz? yazmak zorla??yordu, 1958 y?l?na kadar 283 gazeteci hapsedildi. Muhalefet partilerinin birle?mesini engellemek için Parti Yasas?n? de?i?tirdi.

1959 y?l?nda Amerika’ya uçtu, bir dönem al?nan Marshall yard?m?n?n devam?n? istedi. Ama bu iste?i reddedildi.

Art?k iyice sertle?mi?ti ve belki de sonunu getiren tarihi bir karar ald?. VATAN CEPHES?N? kurdu. Halk? bu cepheye kat?lmaya davet etti. Radyolardan Vatan Cephesine kat?lanlar?n isimlerini okutmaya ba?lad?. Bas?n? tek ba??na yönetmeye ba?lad?.

16

Bugün Y?lmaz Özdil’in yazd??? D?NLEMEYENLER derne?i kuruldu ve ertesi gün kapat?ld?, insanlar art?k iktidar aleyhine hiç bir yaz? yazam?yorlar, okuyam?yorlard?.

Art?k aç?k aç?k CHP’ye sald?r?lar düzenleniyordu. Bu konular? ara?t?rmak isteyen CHP milletvekillerinin önergelri DP taraf?ndan reddeiliyordu. Bununla ba?a ç?kamayaca??n? anlayan Menderes bir Tahkikat Komisyonu kurdu ve 15 DP Milletvekili askeri darbe, CHP hakk?nda ara?t?rmaya girdi.

Sonucunda CHP Ba?kan? ?smet ?nönü’yü 12 oturum meclisten men etti. Buna itiraz eden CHP Milletvekilleri Polis zoruyla Meclisten ç?kar?ld?.

Ancak sokakta da i?ler iyi gitmiyordu, bütün üniversitelerde olaylar ba?lam??t?, Hükümet ise olaylara çok sert önlemler ile yakla??yordu, tam bir kaos ve s?k?nt? vard?.

Bu protestolar s?ras?nda üniversite ö?rencisi TURAN EMEKS?Z bir polis kur?unuyla 28 Nisan 1960 tarihinde hayat?n? kaybetti. Yine ö?renci Hüseyin Onur ise baca?? kesilerek kurtar?ld?.

17

Ya?an?lan bu olaylara itiraz eden ve hukukun ba??ms?z olmas? gerekti?ini savunan Yarg?tay Ba?kan? Bedri Köker ve arkada?lar? emekliye sevk edildiler.

5 May?s 1960 tarihinde hükümete kar?? çok büyük bir miting düzenlendi, hemen arkas?ndan 21 May?s’ta Harp okulu ve ö?rencilerinden olu?an 1000 ki?i sessiz bir protesto yürüyü?ü yapt?lar.

Ve takvimler 27 May?s 1960 tarihini gösterdi?inde vatanda?lar radyodan Albay Alparslan Türke?’in sesiyle uyand?lar. ORDU darbe yapm?? ve Menderes Hükümetinin yönetimine son vermi?ti.

18

Menderes ayn? gün Kütahya’da yakaland? ve Yass?adaya hapsedildi.

Yarg?lamalar ba?lad? ve 17 Eylül 1961 senesinde Adnan Menderes idam edildi.

19

Bugün multipl insan, ilaçlar? online almaya çal???rken dikkatsizle?mekte ve mümkün olan oldu?unu bilmiyorlar. Calan SR bir kalsiyum kanal blokeridir. Bu ilaç kan damarlar?n?z?n kaslar?n? rahatlatarak çal???r. Genel olarak, hem kad?nlar hem erkekler cinsel bir sa?l?k sorunlar?ndan etkilenmektedir. Birçok aile “Viagra 25mg sat?n al” dü?ünüyor. “viagra 25mg” ile ilgili ayr?nt?l? bilgileri ne kadar okuma? Viagra bekleyebilece?inizi daha fazla bilgi için “viagra 50mg” e bak?n?z. Mutlulukla cinsel sa?l?k ile ilgili birçok sorun çözülebilir. Tüm ilaçlar gibi, Viagra çe?itli yan etkilere neden kutu. Buna ek oldu?u, çevrimiçi eczane, internet üzerinden sipari? vermekten zevk ald??? için her tür ilaçlar? sat?n almak için uygun maliyetli bir yoldur.

Hakkında Haluk İlhan

Haluk İlhan
1959 Balıkesir doğumluyum, Akrep burcuyum, Galatasaray’lıyım, 25 yaşında bir oğlum var, Adı Hazar, Sabancı üniversitesinde Bilgisayar Mühendiliğinde Masterını tamamladı. Ben Kocaeli Üniversitesi Elektrik fakültesi mezunuyum, 1980. Yani Elektrik Mühendisiyim, 2007 de emekli oldum ama hala çalışıyorum, şu an ASİS firmasının Yurt Dışı Satış Müdürlüğünü yapıyorum. 32 yıldır profesyonel olarak çalışıyorum.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*