Anasayfa / Hukuk / Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin 26 Şubat 2015 Tarihli Başörtüsü Kararı Üzerine

Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin 26 Şubat 2015 Tarihli Başörtüsü Kararı Üzerine

Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin 26 Şubat 2015 Tarihli Başörtüsü Kararı Üzerine

Bilindiği gibi ülkemizde başını örtmek isteyen üniversite öğrencileri ve kamu çalışanları uzun yıllar çeşitli baskı ve yasaklarla karşı karşıya kaldılar. Baskı ve yasakların dozajı özellikle 28 Şubat Darbesi sürecinde oldukça artmış olmakla birlikte, anılan darbe sürecinden sonra da başörtüsü yasağı ve başörtülülere baskılar değişik yoğunlukta devam etmiştir. Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarının yargıda gerçekleştirdiği reformlar ve mevzuatta yaptığı kimi iyileştirmeler sonucunda özellikle üniversite öğrencileri ve kamu çalışanları için başörtüsü yasağı kalkmış; başörtülü bayanlara yönelik devlet kaynaklı baskılar büyük ölçüde son bulmuştur.

Kuşkusuz bu süreçte Anayasa Mahkemesi’nin dayatmacı laiklik anlayışından vazgeçerek özgürlükçü laiklik anlayışını benimsemiş olmasının da büyük katkısı olmuştur. En son, konuyla ilgili olarak Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin 26 Şubat 2015 tarihli kararı dikkat çekicidir. Anılan karara değinilmeden önce dava konusu olay kısaca anlatılmaya çalışılacaktır.

Karara konu olayda Piyade Başçavuş Hakan Kayabaşı Türk Silahlı Kuvvetleri’nde uzun yıllar görev yapmış bir astsubaydır. 2012 yılında öğretmenlik yapan Meral Kayabaşı ile hayatını birleştiren Hakan Kayabaşı’nın tayini 2014 yılında Ankara’ya yapılmıştı. Kayabaşı çifti Ankara’ya taşındıktan sonra lojman başvurusu yapmış, başvurudan kısa bir süre sonra da kendilerine Kara Kuvvetleri Komutanlığı Etimesgut Lojmanından bir ev tahsis edilmiştir. Hemen kendilerine tahsis edilen lojmana taşınan Hakan-Meral Kayabaşı çiftini, taşınmadan kısa bir süre sonra bir takım sorunlar beklemektedir.

Esasında sorun, personele verilen TSK Akıllı Kart’ın lojmana giriş çıkışlarında personelle birlikte personel yakınlarının da kullanılma zorunluluğundan kaynaklanıyordu. Anılan zorunluluk gereği Meral Kayabaşı için kart çıkarılması için form dolduruldu ve 5 Eylül 2014 tarihinde idareye talepte bulunuldu. Ne var ki, başvurudan 12 gün sonra 1. Kara Havacılık Alayı Meydan Hareket Tabur Komutanlığı’ndan gelen cevapta başvuru formunda yer alan fotoğrafın başörtülü olduğu gerekçesiyle kart başvurusu talebinin reddedildiği yazıyordu. Bu durum TSK Akıllı Kart Yönergesi’ne aykırıydı. Gerçekten de MY 88-1 TSK Akıllı Kart Yönergesinin 3. Bölüm 4. Madde (a) fıkrası 3/ç Bendinde “ Çağdaş olmayan, İnkılap Kanunlarına aykırı, siyasi veya dini bir ideolojiyi belirleyen kılık/kıyafetle çekilmiş fotoğraflar kullanılamaz”; (h) bendinin kimlik kartlarında kullanılacak fotoğrafa ilişkin III numaralı bendi “yüzün tamamı açıkta olacak, iki kulak ve alın açıkça görülecektir.” Hükümleri yer almaktaydı.

Gelen ret cevabı üzerine Hakan Kayabaşı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nde iptal davası açtı. Dava başvuru dilekçesinde Meral Kayabaşı’nın evini kullanamadığına işaret edilerek, TSK Akıllı Kart Yönergesinin yukarda anılan bendinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu belirtildi. Dava dilekçesinde hem anılan yönerge hükümlerinin iptali hem de davacı Hakan Kayabaşı’nın eşi Meral Kayabaşı’na TSK Akıllı Kart verilmemesi işleminin iptali istenmiştir.

Ne var ki, Davalı taraf Milli Savunma Bakanlığı adına gönderilen savunma dilekçesinde ise davanın reddi istenmiş; düzenlemenin açık olduğu; TSK personeli yanı sıra ailelerini de kapsadığına işaret edildi. Savunma dilekçesinde TSK Akıllı Kart Yönergesi’ndeki ilgili düzenlemeye dikkat çekildi. Yönergenin ilgili bendi “Çağdaş olmayan, İnkılap Kanunlarına aykırı, siyasi veya dini bir ideolojiyi belirleyen kılık kıyafetle çekilmiş fotoğraflar kullanılamaz ve yüzün tamamı açık olacak, iki kulak ve alın açıkça görülecektir” şeklinde olduğu belirtildi. Yine Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başsavcılığı’nın da dava konusundaki görüşü olumsuz yöndeydi.

Buna rağmen Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin tamamı albaylardan oluşan 5 üyeli Üçüncü Dairesi davacının taleplerini oybirliği ile kabul etmiştir. Kararda,

“Davacının eşine TSK akıllı kartı verilmemesi işleminin iptali istemi konusunda yapılan incelemede:

Davacının eşi TSK’da görevli bir personel olmadığından, iptali istenen sözkonusu TSK Akıllı Kart Yönergesi hükümlerinin davacının eşi hakkında uygulanması mümkün değildir. Ancak asıl hak sahibi personelden dolayı onun aile fertlerine verilen kimlik kartlarının orduevleri, özel tesislere giriş ve çıkışların kontrol altında tutulması ve kamu güvenliğinin sağlanması bakımından kimlik kartında bulunacak fotoğrafın şahsın tanınmasına ve teşhis edilmesine elverişli nitelikte olması gereklidir. Davacının eşine TSK akıllı kartı verilmesi için yaptığı başvuru sırasında verdiği fotoğraf incelendiğinde; alnın, yüzün ve çenenin görünecek şekilde açık olduğu, bu haliyle davacının eşine ait fotoğrafın davacının eşini teşhis ve tanımaya elverişli ve yeterli olduğu değerlendirilmiştir.

Bu nedenlerle davacının eşine TSK akıllı kartı verilmemesi işleminin hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

  • MY 88-1 TSK Akıllı Kart Yönergesi’nin 3. Bölüm 4. Maddesi (a) fıkrası 3/ç bendi ile 3/h bendinin III numaralı alt bendinin kişi yönünden İPTALİNE,
  • Davacının eşine TSK akıllı kartı verilmemesi işleminin İPTALİNE,

….26 ŞUBAT 2015 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi.”

Mevzuatta halâ kararda konu olan nitelikte hükümler bulunması ÜZÜNTÜ VERİCİ, siyasi iktidarın uzun süre önce değişmiş olmasına rağmen idarenin halâ anılan nitelikte savunma yapması ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başsavcılığının anılan yönde düşünce bildirmesi ENDİŞE VERİCİ, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin anılan yönde karar vermesi ÜMİT VERİCİ’dir.

Umulur ki, mevzuatta halâ yer bulabilen ve tek parti dönemi otoriter uygulamaları yansıtan anılan yöndeki düzenlemeler bir daha geri gelmemek üzere en kısa zamanda temizlenir.

Not: Yazıda konu edilen Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin Üçüncü Dairesi’nin 26 Şubat 2015 tarihli kararının temini konusunda yardımcı olan ve aynı zamanda davada avukatlık görevini yerine getiren Av. Mehmet Erkan AKKUŞ’a teşekkürlerimi arz ederim.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

33- Geçici Bakanlar Kurulu ya da Seçim Hükûmeti, http://webunya.com/gecici-bakanlar-kurulu-ya-da-secim-hukumeti

32- Cumhurbaşkanının Seçimlerin Yenilenmesine Karar Verme Yetkisi Üzerine (2), http://webunya.com/cumhurbaskaninin-secimlerin-yenilenmesine-karar-verme-yetkisi-uzerine-2

31- Cumhurbaşkanının Seçimlerin Yenilenmesine Karar Verme Yetkisi Üzerine (1), http://webunya.com/cumhurbaskaninin-secimlerin-yenilenmesine-karar-verme-yetkisi-uzerine-1

30- 1982 Anayasası’na Göre Hükûmetin Kurulması Süreci ve Hükûmet Senaryoları, http://webunya.com/1982-anayasasina-gore-hukumetin-kurulmasi-sureci-ve-hukumet-senaryolari

29- Süleyman Demirel’den Kalanlar, http://webunya.com/suleyman-demirelden-kalanlar

28- 7 Haziran 2015 Seçim Sonuçları Üzerine ve Hükûmet Senaryoları, http://webunya.com/7-haziran-2015-secim-sonuclari-uzerine-ve-hukumet-senaryolari

27- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (3), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-3-hdp-baraji-gecer-mi

26- 27 Mayıs Darbesi (2), Darbenin İlk Günleri ve Basın, http://webunya.com/27-mayis-darbesi-2-darbenin-ilk-gunleri-ve-basin

25- 27 Mayıs Darbesi (1), http://webunya.com/27-mayis-darbesi

24- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (2), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-2 

23- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (1), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine

22- Danıştay’ın 12.11.2014 Tarihli Başörtüsüne İlişkin Kararı Üzerine (2), http://webunya.com/danistayin-12-11-2014-tarihli-basortusune-iliskin-karari-uzerine-2

21- Danıştay’ın 12.11.2014 Tarihli Başörtüsüne İlişkin Kararı Üzerine (1), http://webunya.com/danistayin-12-11-2014-tarihli-basortusune-iliskin-karari-uzerine-1

20- Genel Oyla Belirlenen Cumhurbaşkanının Meşruiyeti Sorunu (2), http://webunya.com/genel-oyla-belirlenen-cumhurbaskaninin-mesruiyeti-sorunu-2

19- 27 Nisan Darbesi Sonrası Gelişmeler, http://webunya.com/27-nisan-darbesi-sonrasi-gelismeler

18- 27 Nisan Darbesi (2), http://webunya.com/27-nisan-darbesi-2

17- 27 Nisan Darbesi (1), http://webunya.com/27-nisan-darbesi-1

16- Cumhurbaşkanının Üniversite Rektörlerini Seçme ve Atama Yetkisi ve İstanbul Üniversitesi Rektörlük Seçimleri Üzerine, http://webunya.com/rektorluk-secimleri-uzerine

15- Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin 26.02.2015 Tarihli Başörtüsü Kararı Üzerine, http://webunya.com/askeri-yuksek-idare-mahkemesinin-basortusu-karari-uzerine

14- 12 Mart Darbesi Sonrası ve Ara Rejim, http://webunya.com/12-mart-darbesi-sonrasi-ve-ara-rejim

13- 12 Mart Darbesi, http://webunya.com/12-mart-darbesi,

12- 28 Şubat Darbesi, http://webunya.com/28-subat-darbesi

11- İçimizdeki Yunanistanl?lar, http://webunya.com/icimizdeki-yunanistanlilar,

10- Cumhurbaşkanının Bakanlar Kuruluna Başkanlık Etmesi Meselesi,

http://webunya.com/cumhurbaskaninin-bakanlar-kuruluna-baskanlik-etmesi-meselesi

9- Türkiye’de Demokrasiye Yapılmış Müdahaleler ve Savcı Sacit Kayasu’nun Ardından,

http://webunya.com/turkiyede-demokrasiye-yapilmis-mudahaleler-ve-savci-sacit-kayasunun-ardindan

8- HSYK’nın Denetimi ve Kuvvetler Ayrılığı Meselesi (1),

http://webunya.com/hsyknin-denetimi-ve-kuvvetler-ayriligi-meselesi-1

7- Zorunlu Din Dersleri ve İHAM Sorunu, http://webunya.com/zorunlu-din-dersleri-ve-iham-sorunu,

6- Genel Oyla Belirlenen Cumhurbaşkanının Meşruiyeti Sorunu (1),

http://webunya.com/genel-oyla-belirlenen-cumhurbaskaninin-mesruiyeti-sorunu-1

5- Demokrasi Azınlığın Haklarını Korur; İsteklerini Değil,

http://webunya.com/demokrasi-azinligin-haklarini-korur-isteklerini-degil

4- Hükûmet Sistemi Tartışmaları (3) ve ABD’deki Bütçe Krizi,

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-3-ve-abddeki-butce-krizi

3- “Müzakereci Demokrasi” ve “Gezi Meselesi”,

http://webunya.com/muzakereci-demokrasi-ve-gezi-meselesi

2- Hükûmet Sistemi Tartışmaları (2),

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-2

1- Hükûmet Sistemi Tartışmaları (1) ve “Biz Bize Benziyoruz” Meselesi,

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-ve-biz-bize-benziyoruz-meselesi

Yrd. Doç. Dr. Ferhat USLU

Hakkında Yrd. Doç. Dr. Ferhat Uslu

Yrd. Doç. Dr. Ferhat Uslu
1979 yılında Bursa-İnegöl’de dünyaya geldi. 1996 yılında İnegöl Ticaret Meslek Lisesi’nden, 2000 yılında İstanbul Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Adalet Meslek Yüksekokulu’ndan; 2004 yılında Marmara Üniversitesi, Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. 2008 yılında Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Anabilim Dalı, Kamu Hukuku Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı’nı; 2013 yılında İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı Doktora Programı’nı tamamladı. 2009-2012 yılları arasında İstanbul Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Anayasa Hukuku Anabilim Dalı’nda Araştırma Görevlisi olarak görev yaptı. 18.08.2014 tarihinde Sakarya Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Anayasa Hukuku Anabilim Dalı’na Yardımcı Doçent olarak atandı. Yrd. Doç. Dr. Ferhat USLU anılan üniversitede Hukuka Giriş, Anayasa Hukuku, Anayasa Hukuku Genel Esaslar, Anayasa Yargısı, Türk Anayasa Hukuku, Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru, Siyasi Partiler Hukuku, İnsan Hakları Hukuku ve Genel Kamu Hukuku dersleri vermekte olup İngilizce bilmektedir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*