Anasayfa / Hukuk / 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (1)

7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (1)

7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (1)

7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine

Bilindiği gibi ülkemizde 4 yılda bir yapılmakta olan milletvekilliği seçimlerinden sonuncusu 7 Haziran 2015 Pazar günü gerçekleştirilecektir. Esasında ülkemizde bütün genel seçimler kendine göre değişen ölçülerde “önemlilik” niteliği taşısa da, kanaatimce 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılacak seçimler, Osmanlı Devleti-Türkiye Cumhuriyeti seçimleri içerisinde ilk demokratik seçim niteliğini taşıyan14 Mayıs 1950 seçimlerinden sonra en önemli genel seçimdir.

Gerçekten de 14 Mayıs 1950 seçimleri ile Demokrat Parti, Cumhuriyetin ilanından beridir tek başına ülkeyi yöneten Cumhuriyet Halk Partisi’nin iktidarına son vererek, 27 Mayıs 1960’da Askeri Darbe yapılıncaya kadar sürecek iktidarını elde etmiştir. Aşağıdaki tablolarda DP’nin CHP’ye yaşattığı hezimet net olarak görülmektedir.

21 Temmuz 1946 Genel Seçim Sonuçları: (DP’nin milletvekili sayısı, bağımsız giren milletvekilleriyle birlikte 66’dır)

14 Mayıs 1950 Genel Seçim Sonuçları:

Siyasi Partiler Genel Başkan Oy sayısı Oy Oranı Milletvekili Sayısı
Demokrat Parti Celal Bayar 4.391.694 55,2 416
Cumhuriyet Halk Partisi İsmet İnönü 3.148.626 39,6 69
Millet Partisi Yusuf Hikmet Bayur 368.537 4,6 1
Bağımsızlar 44.537 0,6 1
Toplam %100 487

 

21 Temmuz 1946 seçimlerinin DP’nin kurulmasına izin verildikten kısa bir süre sonra ve DP’yi baskın bir seçimle henüz doğmadan yok etmek maksadıyla yapıldığı da düşünülürse tablolar daha iyi anlamlandırılabilir.

Her neyse geçmişe “mazi” derler. Biz “müstakbel”e bakalım ve gelelim 7 Haziran seçimlerinin önemine. Bilindiği gibi Adalet ve Kalkınma Partisi 3 Kasım 2002 seçimlerinde, henüz kuruluşunun üzerinden 1 yıla yakın bir zaman geçmiş olmasına (Ak Parti’nin kuruluş tarihi: 14 Ağustos 2001’dir) rağmen ezici bir oy sayısı ile TBMM’de çoğunluğu elde etmişti. Aşağıdaki tablo da durumu açıklamaktadır.

3 Kasım 2002 Genel Seçim Sonuçları:

Parti Genel başkanı Oy Sayısı Oy Oranı Milletvekili Sayısı
Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan 10.808.229 34,28 363
Cumhuriyet Halk Partisi Deniz Baykal 6.113.352 19,39 178
Bağımsız 314.251 1,00 9

 

3 Kasım 2002 seçimlerinde AK Parti ve CHP dışında TBMM’ye girebilen bir parti bulunmamaktadır. Bir kısmı seçim sisteminden; bir kısmı da az yüzde 10 ülke barajından kaynaklanan nedenlerle AK Parti oy oranıyla mütenasip olmayan bir oranda TBMM’de temsil olanağı bulmuştu. Anayasayı değiştirebilmek için zorunlu referandumlu olarak 331 milletvekilinin (aslında bu sayı 330’dur. Ancak TBMM Başkanının muhtemelen en fazla oyu alan ya da hükûmeti kuran siyasi partiden seçiliyor olması ve TBMM Başkanının oy kullanamaması anılan sayıyı 331 yapmaktadır); isteğe bağlı (Cumhurbaşkanının tercihine bağlı) referandumlu olarak 368 milletvekilinin (aslında bu sayı 367’dir. Az önceki açıklamalar bu sayı için de geçerlidir) bulunmasının yeterli olduğu düşünülürse seçim sonuçlarının önemi daha iyi anlaşılabilir.

AK Parti 22 Temmuz 2007 ve 12 Haziran 2011 genel seçimlerinde de benzer başarısını devam ettirmiştir.

22 Temmuz 2007 Genel Seçim Sonuçları:

Parti Genel başkanı Oy Sayısı Oy Oranı Milletvekili Sayısı
Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan 16.327.291 46,58 341
Cumhuriyet Halk Partisi Deniz Baykal 7.317.808 20,87 112
Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 5.001.869 14,27 71
Bağımsız 1.835.486 5,24 26
Toplam 35.049.691 100,00 550

 

12 Haziran 2011 Genel Seçim Sonuçları:

Parti Genel başkanı Oy Sayısı Oy Oranı Milletvekili Sayısı
Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan 21.399.082 49,83 327
Cumhuriyet Halk Partisi Kemal Kılıçdaroğlu 11.155.972 25,98 135
Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 5.585.513 13,01 53
Bağımsız 2.819.917 6,57 35
Toplam 42.941.763 100,00 550

 

AK Parti 3 Kasım 2002 seçimlerindeki başarısını, uzun yıllardır var olan iç çekişme ve kavgalardan bıkmış, ekonomik ve sosyal istikrarsızlıklardan bunalmış seçmen kitlesine borçludur. (27 Mayıs 1960 Darbesinden sonra 6 Kasım 1983-20 Ekim 1991 arasındaki Anavatan Partisi iktidarı dışında istikrarlı bir yönetimden söz etmek mümkün değildir. Ülke istikrarı, darbeler, ekonomik krizler, temel hak ve özgürlüklere yönelik saldırılar, otoriter yönetimler, iç ve dış müdahaleler nedeniyle bir türlü sağlanamamıştır)

Ne var ki 3 Kasım 2002 seçimleriyle tek başına iktidara gelen ve sonraki 2 genel seçimde de tek başına iktidarını koruyan AK Parti’nin yöneticileri bir türlü kafalarındaki temel reformları gerçekleştiremediler. Yerel seçimler, Cumhurbaşkanlığı seçimleri, (2007 öncesi) Cumhurbaşkanının muhalefeti, bir kısım yargı-asker-sivil bürokrasisinden gelen direnmeler, Cumhuriyet Mitingleri, İrtica yaygaraları, 27 Nisan 2007 Darbesi, 14 Mart 2008 tarihinde AYM’de açılan kapatma davası, yeni anayasa yapmama/yaptırmama çalışmaları, Gezi Meselesi, 17/25 Aralık 2013 olayları, içerden ve dışardan gelen müdahaleler ve montaj kasetlerle Türk siyasetinin dizayn edilmesine ilişkin girişimler vs. nedenlerle anılan reform düşünceleri bir türlü hayata geçirilemedi.

Ancak 7 Haziran 2015 seçimlerinden sonraki 4 yıl boyunca yani 2019 yılına gelinceye kadar ülke gündeminde herhangi bir seçim bulunmamaktadır. Olağanüstü bir durum gerçekleşmezse, 2019 yılından önce olası bir genel seçim, yerel seçim ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılmayacaktır. İşte eğer AK Parti 7 Haziran 2015 seçimlerinde de önceki 3 seçimde (milletvekili genel seçimleri) olduğu gibi tek başına iktidarını korursa anılan reformların (ekonomik-siyasi-sosyal-hukuki-askeri) gerçekleştirilmesi kuvvetle muhtemeldir. AK Parti kesinlikle 2019 daki genel seçimlere bu reformları yapmış olarak girmeyi isteyecektir. Bu yüzden de Osmanlı Devleti-Türkiye Cumhuriyeti milletvekili genel seçimleri içinde 14 Mayıs1950 seçimlerinden sonra en önemli seçimler 7 Haziran 2015 seçimleridir. Bunu muhalefet partileri ile partiler dışı (iç ve dış)muhalefet de çok iyi bilmekte ve seçim çalışmalarını bu bilinç içerisinde yürütmektedir.

O halde 7 Haziran 2015 deki genel seçimlerde AK Parti tek başına iktidarını koruyabilecek mi? Dahası AK Parti anayasayı değiştirecek çoğunluğu elde edebilecek mi? Konuya ilişkin görüşlerimi bir sonraki yazımda dile getirmeye çalışacağım…

YAZARIN DİĞER YAZILARI

33- Geçici Bakanlar Kurulu ya da Seçim Hükûmeti, http://webunya.com/gecici-bakanlar-kurulu-ya-da-secim-hukumeti

32- Cumhurbaşkanının Seçimlerin Yenilenmesine Karar Verme Yetkisi Üzerine (2), http://webunya.com/cumhurbaskaninin-secimlerin-yenilenmesine-karar-verme-yetkisi-uzerine-2

31- Cumhurbaşkanının Seçimlerin Yenilenmesine Karar Verme Yetkisi Üzerine (1), http://webunya.com/cumhurbaskaninin-secimlerin-yenilenmesine-karar-verme-yetkisi-uzerine-1

30- 1982 Anayasası’na Göre Hükûmetin Kurulması Süreci ve Hükûmet Senaryoları, http://webunya.com/1982-anayasasina-gore-hukumetin-kurulmasi-sureci-ve-hukumet-senaryolari

29- Süleyman Demirel’den Kalanlar, http://webunya.com/suleyman-demirelden-kalanlar

28- 7 Haziran 2015 Seçim Sonuçları Üzerine ve Hükûmet Senaryoları, http://webunya.com/7-haziran-2015-secim-sonuclari-uzerine-ve-hukumet-senaryolari

27- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (3), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-3-hdp-baraji-gecer-mi

26- 27 Mayıs Darbesi (2), Darbenin İlk Günleri ve Basın, http://webunya.com/27-mayis-darbesi-2-darbenin-ilk-gunleri-ve-basin

25- 27 Mayıs Darbesi (1), http://webunya.com/27-mayis-darbesi

24- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (2), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-2 

23- 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (1), http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine

22- Danıştay’ın 12.11.2014 Tarihli Başörtüsüne İlişkin Kararı Üzerine (2), http://webunya.com/danistayin-12-11-2014-tarihli-basortusune-iliskin-karari-uzerine-2

21- Danıştay’ın 12.11.2014 Tarihli Başörtüsüne İlişkin Kararı Üzerine (1), http://webunya.com/danistayin-12-11-2014-tarihli-basortusune-iliskin-karari-uzerine-1

20- Genel Oyla Belirlenen Cumhurbaşkanının Meşruiyeti Sorunu (2), http://webunya.com/genel-oyla-belirlenen-cumhurbaskaninin-mesruiyeti-sorunu-2

19- 27 Nisan Darbesi Sonrası Gelişmeler, http://webunya.com/27-nisan-darbesi-sonrasi-gelismeler

18- 27 Nisan Darbesi (2), http://webunya.com/27-nisan-darbesi-2

17- 27 Nisan Darbesi (1), http://webunya.com/27-nisan-darbesi-1

16- Cumhurbaşkanının Üniversite Rektörlerini Seçme ve Atama Yetkisi ve İstanbul Üniversitesi Rektörlük Seçimleri Üzerine, http://webunya.com/rektorluk-secimleri-uzerine

15- Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin 26.02.2015 Tarihli Başörtüsü Kararı Üzerine, http://webunya.com/askeri-yuksek-idare-mahkemesinin-basortusu-karari-uzerine

14- 12 Mart Darbesi Sonrası ve Ara Rejim, http://webunya.com/12-mart-darbesi-sonrasi-ve-ara-rejim

13- 12 Mart Darbesi, http://webunya.com/12-mart-darbesi,

12- 28 Şubat Darbesi, http://webunya.com/28-subat-darbesi

11- İçimizdeki Yunanistanl?lar, http://webunya.com/icimizdeki-yunanistanlilar,

10- Cumhurbaşkanının Bakanlar Kuruluna Başkanlık Etmesi Meselesi,

http://webunya.com/cumhurbaskaninin-bakanlar-kuruluna-baskanlik-etmesi-meselesi

9- Türkiye’de Demokrasiye Yapılmış Müdahaleler ve Savcı Sacit Kayasu’nun Ardından,

http://webunya.com/turkiyede-demokrasiye-yapilmis-mudahaleler-ve-savci-sacit-kayasunun-ardindan

8- HSYK’nın Denetimi ve Kuvvetler Ayrılığı Meselesi (1),

http://webunya.com/hsyknin-denetimi-ve-kuvvetler-ayriligi-meselesi-1

7- Zorunlu Din Dersleri ve İHAM Sorunu, http://webunya.com/zorunlu-din-dersleri-ve-iham-sorunu,

6- Genel Oyla Belirlenen Cumhurbaşkanının Meşruiyeti Sorunu (1),

http://webunya.com/genel-oyla-belirlenen-cumhurbaskaninin-mesruiyeti-sorunu-1

5- Demokrasi Azınlığın Haklarını Korur; İsteklerini Değil,

http://webunya.com/demokrasi-azinligin-haklarini-korur-isteklerini-degil

4- Hükûmet Sistemi Tartışmaları (3) ve ABD’deki Bütçe Krizi,

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-3-ve-abddeki-butce-krizi

3- “Müzakereci Demokrasi” ve “Gezi Meselesi”,

http://webunya.com/muzakereci-demokrasi-ve-gezi-meselesi

2- Hükûmet Sistemi Tartışmaları (2),

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-2

1- Hükûmet Sistemi Tartışmaları (1) ve “Biz Bize Benziyoruz” Meselesi,

http://webunya.com/hukumet-sistemi-tartismalari-ve-biz-bize-benziyoruz-meselesi

Yrd. Doç. Dr. Ferhat USLU

Hakkında Yrd. Doç. Dr. Ferhat Uslu

Yrd. Doç. Dr. Ferhat Uslu
1979 yılında Bursa-İnegöl’de dünyaya geldi. 1996 yılında İnegöl Ticaret Meslek Lisesi’nden, 2000 yılında İstanbul Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Adalet Meslek Yüksekokulu’ndan; 2004 yılında Marmara Üniversitesi, Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. 2008 yılında Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Anabilim Dalı, Kamu Hukuku Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı’nı; 2013 yılında İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı Doktora Programı’nı tamamladı. 2009-2012 yılları arasında İstanbul Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Anayasa Hukuku Anabilim Dalı’nda Araştırma Görevlisi olarak görev yaptı. 18.08.2014 tarihinde Sakarya Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Anayasa Hukuku Anabilim Dalı’na Yardımcı Doçent olarak atandı. Yrd. Doç. Dr. Ferhat USLU anılan üniversitede Hukuka Giriş, Anayasa Hukuku, Anayasa Hukuku Genel Esaslar, Anayasa Yargısı, Türk Anayasa Hukuku, Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru, Siyasi Partiler Hukuku, İnsan Hakları Hukuku ve Genel Kamu Hukuku dersleri vermekte olup İngilizce bilmektedir.

Bir yorum

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*